Mîhrîcan bû bingeha nîqaşên şanoya serbixwe

img
NAVENDA NÛÇEYAN - Şanoya Bajar a Amedê, 8’emîn Mîhrîcana Şanoyê bi dirûşmeya “Va Cûdî û va ye ev ax” li dar xist. Mîhrîcan bû bingeha nîqaşên şanoya serbixwe, taybet û nexşerêya wê. 
 
Çalakiyên komî yên neteweyekê yan jî yên herêmekê dema ku dibin kevneşopî wek mîhrîcan têne pênasekirin. Bi vê boneyê mîhrîcan di dîrokê de bûye bingeha berhevbûn, hevnasîn û xurtkirina hest û helwestên civakî û netewbûnê. Her netew an jî kom di civaka xwe de bûyer û rîtûelên bingehîn xwestine bi mîhrîcanan mayînde bikin û çanda xwe bidin jiyîn. Li aliyê din gelek kevneşopiyên neteweyan, xwe ji kûrahiya dîroka mirovahiyê bi gelek zor û zehmetiyan anîne roja me. Dibe ku wek rêk û pêk her sal pêk nehatibin lê belê bûye parçeyeke jiyana mirovan û di pêvajoya dewletbûna neteweyan de gihaştiye merhaleyeke girîng. Her wiha neteweya ku çanda xwe bi mîhrîcanan nede jiyîn an jî cudahiya xwe di nava çandên cîhanê nede naskirin, her ku diçe di nava çerxên modernîzmê de tên helandin û ji holê tên rakirin. Her netew bi ziman û çanda xwe hebûna xwe ya li cîhanê dide nasîn û ev yek jî bi çalakiyên çandî û hunerî mayînde dibe. 
 
DESTPÊK Û RÊWÎTIYA ŞANOYA KURDÎ
 
Li gorî nêrînên mamosteyên şanoyê, bi gotinên çîrokên civata li dor agir kom dibe û bi vegotina nêçîr, serpêhatî, çîrok û destanan dest pê dike. Pişt re bi tev li kirina hêmayên laş û sembol ev kevneşopî di nava demên de dewlemendtir dibe. Heya sedsala 20’an ev yek bi dengî derbasî nifşên nû bûye û heya dema yekem carê tê nivîsîn di demên kombûnan de ev yek tên nîşandan û dibin parçeyeke çalakiyên çandî. Evdirehîm Rehmî Hekarî di sala 1919’an bi lîstika xwe ya 2 perde ya bi navê “Memê Alan” a bi dirûşma “Şanoyê kurdan fazîleta kurdan noşî didît” dîroka şanoyê ya nivîskî da destpêkirin. Lîstik di Mîhrîcana Mîr Mîranê de dema Newroz tê pirozkirin tê nîşandan. Li gel vê hewldanê, çend rewşenbîrên kurd bi helwesta xwendin-nivînsandin, lêkonîn û pêşketinên mirovahiyê di nava civaka kurdan de jî bidin rûniştin “Komeley Zanistî Kurdan” ava kirin. Li gel vê destpêkê, gelek pêşketinên çandî, hunerî, lêkolînî bi pêşxistina şanoyê kurdî dest pê kir û nîşandanên şanoyê de komkirina aboriyê ev xebat hatin domdarkirin. Ji wê rojê heta îro şanoya kurdî di lêgerîna xwe ya xwebûnî didomîne, hewl dide bibe xwedî şanoyeke azad û serbixwe. 
 
EM HEQÎQETÊ DILÎZIN, HÛN BI HEQÎQETÊ DILÎZÎN
 
Kurd bi rêveberiyên xwecihî li gelek cihan ji bo pêkanîna mîhrîcanan bûn xwedî derfet. Şaredariya Amedê ji dema ku ketin bin rêveberiya kurdan 10 Mîhrîcanên Çand û Hûnerî yên navneteweyî li dar xistin. Piştî ku pêdivî bi bernameyên van mîhrîcanan ji hev cudakirinê hate dîtin her beşek çandî di bin navên mihrîcan û rojên hunerî dom kirin. Şanoya Bajêr a Amedê heya sala 2015’an 3 mîhrîcanên şanoyê li dar xist. Piştî ku qeyûm di sala 2016’an de ji şaredariyan re hatin tayînkirin, 4’emîn Mîhrîcana Şanoya Bajêr a Amedê ya di bin banê şaredariyê de hate betalkirin. Demek şûnde şanoger hem bê dik man hem jî bê kar. Koma Şanoya Amedê biryar da ku ew ê festîvala xwe pêk bînin û dest bi amadehiyan kir. Mîhrîcana 4’emîn bi dirûşma “Em heqîqetê dilîzin, hûn bi heqîqetê dilîzin!” hat lidarxistin û biryar hat dayîn ku her koma şanoyê li bajarê ku tê de bûn dik peyda kirin û bi listikên xwe piştgirî dan mîhrîcanê. Ji wê salê şûnde bi dorê Mîhrîcana 5’emîn bi diruşma “Nebe temaşekar heke min ji bîr kir, bîne bîra min” a 6’emîn “Ji xewn û xeyalan ber bi azadiyê ve” ya 7'emîn bi dirûşmeya “Heqîqet azad dike” hate lidarxistin. Şanoya Bajêr a Amedê piştî navbera 3 salên pandemiyê bi piştgiriyeke mezin a gel û saziyan, eywanek kirê kir û ji xwe re dikeke şanoyê avakir. Koma Şanoyê, 8'emîn Mîhrîcana Şanoyê xwe bi dirûşma “Va Cûdî û vaye ev ax” di meha cotmehê de li dar xist. 
 
‘EM LI VIR IN Û LI SER DIKÊ NE’
 
Koma amadekar a mîhrîcanê dirûşma îsal ji rêzika helbesta Arjen Arî ya “Va Cûdî û vaye ev ax” hilbijart û balê kişand ser tecrît, şewitandin û talana xwezayê, şer, mêtingerî, bêdadî û di şexsê baviksalariyê de qetilkirina Jîna Emîniyê.  Axaftina "Em li hemberî kesên ku bi çekên kîmyewî sûcên şer pêk tîne, li hemberî tecrîd û zilma di girtîgehan de li ser dikê ne. Em ji bo Cûdî, Jîna Emînî, karkerên madenan, çand û hunera xwe, zimanê xwe li ser dikê ne.  Em li ser dikê ne û li vir in. Zimanê me li vir e, hunera me li vir e, gelê me li vir e, darên me li vir in û rehên me li vir in" ji aliyê temaşevanan ve bi eleqeyeke mezin hate pêşwazîkirin û peyamên hatine dayîn heya dawiya mîhrîcanê bandoreke mezin çêkir.
 
MÎHRÎCANA NAVNETEWEYΠ
 
Mîhrîcan bi nîşandana 17 lîstik, 2 semîner û komxebatekê bi giştî 11 rojan dom kir. Eleqeya lîstikan bi roj sedî 80, bi şev cihê hatin çûnê jî tije derbas bû. Komên şanoyê ji Rojhilat, Wan, Êlih, Amed, Dihok, Kerkûk, Stenbol, Hamburgê hatin Amedê. Li gel komên şanoyan, derhêner û mamosteyên şanoyê bi giştî 110 kes bûn mêvanên Şanoya Bajêr. Ji ber 2 endamên Şanoya Radê ya Ûrmiyeyê dema ku çalakiyên ji ber qetilkirina Jîna Emînî derketine ji aliyê hêzên rejîma Îranê ve hatine binçavkirin, lîstika wan nehat lîstin. Dewsa lîstikê qeyda lîstika wan di eywana şanoyê de wek sînevîzyon hate nîşandan. 
 
KARBEŞIYA MÎHRÎCANÊ
 
Ji bo piştgiriya mîhrîcanê Odeya Pîşesazî û Bazirganiyê ya Amedê wek sponsor piştgiriya Şanoya Bajêr kir. Gelek şanohez hêj çend roj beriya mîhrîcanê ji bo piştgiriyê biledên kombîne stendin û ev biled dan xwendekar û derdorên xwe. Ji bo kar û barên mîhrîcanê xwendekarên Ma Musicê hatin alîkariyê, malbatên xwendekarên Ma Musicê ji bo komên şanoyê û mêvanan xwarin vexwarin amade kirin. Karbeşiyeke xwezayî û kurdewar mohra xwe li vê mîhrîcanê da. Dika ku yekem carê li ser mîhrîcan dihat lidarxistin malovaniya komên şanoyê yên ji her aliyê Kurdistanê hatin kir. Bêgûman dîmenên 2 roj beriya mîhrîcanê yên ji kêliyên dawî yên 2 endamên Hêzên Parastina Gel (HPG) giraniyek dabû avakirin. Lê ji axaftina destpêkê heya lîstika dawî her kesek pê qaneh bû ku xwediyê şînê jî şahiyê bi giriyê behtir dê bi çalakvaniya bihêvî û bawer li dijî şerê qirêj bibe çareserî. Her yek bi karekî cuda lê her kes bi heman armancê dê şerê hebûn û xwebûnê bide û encam bigire.  
 
DÎTIN, NASKIRIN Û NÎQAŞKIRIN
 
Bi derketina ser dikê ya koma yekem heya koma dawî gelek mêvan û derhênerên ji her aliyê Kurdistanê hatine lîstikên cihereng temaşe kirin. Geh lîstikvan geh şanohez her ku derfet diditin bi mamosteyên şanoyê re sohbet kirin. Di nava van nîqaşan de herî zêde rewşa şanoya kurdî ya heyî û pirsgirêkên wê hatin nîqaşkirin. Li gel listikên ku hatine nîşandan di semîneran de ser avakirina karekterên kurdî û şanoya kurdî li ser riheke kurdewar bi cihkirin hate nîqaşkirin. Ji van nîqaşan de derket holê ku divê şanoya kurdî çavê xwe li destan, mîtolojî, dîroka xwe bigerîne û bi metaforan listikên xwe dewlemend bike da ku şanoya kurdî ji pozîsyona teqlitkirinê derbikeve. Dîrok bi waneyên bêhejmar ên her yekî wan wekî heqîqetekê ne tije ne û hemû jî li ber çavên me ne. Wek çend gotinên helbesta Arjen Arî ya "Ev Çiya Ruspî Ne" vegotiye: 
 
Di qada şer de pişta me negihişt erdê, 
Te şahid bivê, va Herekol.
Miradkar, bi bext û ol
Va Cûdî
Û va ye ev ax!
 
Racî Abî
 
 

Sernavên din

08/11/2022
22:05 Acetê HPG'î li warê xwe Êlihê hat veşartin
21:38 Raportorên NY‘yê xwestin demildest Fincanci bê berdan
20:49 KCD, DBP û HDP'ê serdana malbatên kesên ku di qezaya Dutaxê de jiyana xwe ji dest dan kirin
19:37 Li Dersimê çokeke berf ketiye
17:45 Komîsyona rektoriyê dê ji bo daxwaza xwendekarên hiqûqê li hev kom bibe
17:26 Komîsyonê bi yekdengî biryara betalkirina parêzbendiya Guzelê da
17:20 Xwestin 'Qanûna Pîşeyî ya Mamostetiyê' bê betalkirin
16:44 Danişîna mamosteyên nîjadperest ên ku heqaret li kurdî kiribûn hat taloqkirin
16:34 Danişîna doza Demokratîk Modernîteyê hat taloqkirin
16:20 Pirsa çekên kîmyewî ji Çavûşoglû hate pirsîn: Hûn ê lêkolîn bikin?
16:19 Dayika girtiyê nexweş: Bila her kes dengê xwe bilind bike
15:39 Prz. Gungordu: Biryar îspat dike ku muwekîlên me dîlgirtiyên siyasî ne
15:02 ÎHD li 27 bajaran daxuyanî da: Divê demildest dawî li binpêkirina mafên girtiyan were anîn
14:42 Şahidê qezaya li Agiriyê pêk hat: Îhmal heye
14:29 Li Wanê 137 sal û 6 meh cezayê hefsê dan 22 kesan
14:07 Sancar: Ji bo nixûmandina kedxwariya xwe serî li polîtîkaya şer didin
13:55 Li Nîjeryayê gelemperî jê jin 80 kes hatin revandin
13:04 Rêxistinên elewiyan meşiyan Meclisê: Em ne komeqanûnê lê hemwelatiya wekhev dixwazin
13:01 ELDH: Tecrîd ji aliyê gelên cîhanê ve tê zanîn
12:38 Malbatên girtiyan: Sedema zilma li ser zarokên me kurdbûn e
12:29 Partiya Çep a Kesk ji bo piştevaniyê serdana rojnamevanan kir
12:16 Xizmên girtiyan di danişîna ewil de beraet kir
11:59 'Heke daraz nikaribe mazlûman biparêze, kes nikare behsa edaletê bike’
11:37 Mîhrîcan bû bingeha nîqaşên şanoya serbixwe
11:28 Li Wanê 6 penaber ji zinar ketin xwarê
11:23 Elmanya ji bo Fîncanci name ji Erdogan re şand: Bila bê berdan
10:49 Serhildana li rojhilatê Kurdistanê û Îranê berdewam dike
09:17 Malbatên ku zarokên wan di jêrzemînan de hatin qetilkirin: Em ê doza heqê zarokên xwe bikin
09:07 Sîbel Balaç: Me li dijî bêedaletiyê mafê xwe yê rêxistinbûyînê parast
09:05 Îdianameya kujerê Berîvan Alturkê hat amadekirin
09:04 17 sal di ser bombekirina Pirtûkxaneya Ûmûtê re derbas bûn
09:01 Tevî hemû delîlan jî kujerên Evgun nehatine zevtkirin!
09:00 ROJEVA 8'Ê MIJDARA 2022'YAN
07/11/2022
20:09 50 kesên di meşa li dijî çekên kîmyewî de hatibûn binçavkirin hatin berdan
16:30 Şandeyeke amerîkî hat Enqereyê
16:29 Li Agiriyê qeza pêk hat: 7 kes mirin 11 kes birîndar bûn
16:24 Di êrişa dewleta tirk de şervanekî HSD’ê jiyana xwe ji dest da
16:17 Xwendekarên Zanîngeha Dîcleyê: Ev der Amed e û em ê li ber xwe bidin
14:10 Tirkiye dibe sedem ku kolera li Sûriyeyê belav bibe
14:02 Seroka Giştî yê DÎSK’ê serdana Malbata Şenyaşar kir: Ev têkoşîn Tirkiyeyê vedibêje
14:02 Dîmenên dema artêşa tirk cenazeyên leşkeran dişewitîne hatin weşandin
13:42 Bihayê zêran di nava hefteyekê de ji sedî 2 zêde bû
13:32 Pirtûkên ku bi îdiaya ‘delîlên sûc’ desteser kiribûn dîsa li rojnamegeran vegerandin
12:01 Bavê aktîvîstê îranî Ronaghî li pêşiya girtîgehê krîza dil derbas kir
11:57 Li Belucistanê 15 girtî hatin bidarvekirin
11:44 Berê xwe bidin çiyayan hûn ê xweşikbûna payîzê bibînin
11:37 Piştî NATO’yê vê carê jî Swêd serdana Tirkiyeyê dike
11:31 Konferansa Jinan a Navneteweyî bi dawî bû: Tora têkoşîna hevpar hat ragihandin
11:11 Jin wê di 25’ê Mijdarê de li Tunela Taksîmê bin
10:33 Li Baselê Dîwana Dengbêjiyê hate lidarxistin
10:22 Ji JINNEWS’ê çeteleya tundiyê ya cotmehê
10:21 Meşa Mirovahiyê: Ji bilî berxwedanê tu çare nînin
10:16 Li Sengawê 2 DAIŞ’î hatin kuştin
10:15 Chomsky xwest ku bikaranîna çekên kîmyewî bê lêkolînkirin
09:01 Mêrsîn bi bermayiyan qirêj dibe, nexweşî zêde dibin
09:00 ROJEVA 7'Ê MIJDARA 2022'YAN
07:16 Kesên li Stenbolê hatibûn binçavkirin hatin berdan
06/11/2022
22:49 Li Herêma Kurdistanê leşkerek hate kuştin 3 jî birîndar bûn
20:52 Konferansa Jinan a Navnetewî: Jiyana tê xwestin bi şoreşê pêkane
18:59 Li Silopiya di meşa li dijî çekên kîmyewî de 32 kes hatin binçavkirin
18:45 Li Stenbolê 80 kes hatin binçavkirin
17:53 Tîma Futbolê ya Jinan a Amedsporê bi Trabzonsporê re 1 û 1 ma
17:08 Ji Stenbolê bang kirin: Heta ku were lêkolînkirin em ê li qadan bin
16:46 TÎP: Em ê li hemberî êrişên faşîst serî netewînin
15:54 12 parlamenteran ji Parlamentoya Başûr îstîfa kirin: Em nabin şirîkê derqanûntiyê
15:33 Li her kolana derdikeve Îstîklalê li ber xwe dan
14:41 Ji 300 rewşenbîran bo rejîma Îranê bang: Dawî li zextên xwe bîne
14:35 Li Wanê operasyana leşkerî hate destpêkirin
14:35 Li Global Boksê bikaranîna çekan hat protestokirin
14:13 Malbata Şenyaşar: Yên ku aliyê zaliman digirin dê winda bikin
13:55 Li Îranê dengê şoreşê bilind dibe
13:38 Parlamenterên Iraqê bang li hikûmetê kirin: Li dijî êrişan bêdeng nemîne
12:47 Bi hezaran kesan li dijî çekên kîmyewî kolan bi kolan li ber xwe dan
12:30 Ji bo ‘Meşa Mirovahiyê’ çol û çiyayan derbas dikin
12:22 Di kampa leşkerî ya Somaliyê de teqîn: 5 kes mirin, 11 kes birîndar bûn
12:21 Prof. Dr. Altintaş: Gotina ‘bila YOK were girtin’ êdî dibe fantazî
11:30 Li Silopiyayê ‘Meşa Mirovahiyê’ dest pê dike
11:18 Baroyan ji bo ‘çareserkirina pirsgirêka kurd’ bang kirin
10:17 Di kana madenê ya Zonguldakê de teqîn: 4 karker birîndar bûn
09:55 Philippe Leruth: Rojnamegerên hatine girtin, rûmeta rojnamegeriya li Tirkiyeyê ne
09:28 Di şer û pevçûnên li Başûr de 2 leşker hatin kuştin
09:04 Seroka Odeya Bıjişkan a Amedê: Em girtina Şebnem xoceyê qebûl nakin
09:04 'Îmrali xala destpêkê ya bêhiqûqîtiyê ye'
09:03 'Desthilat dixwaze ser sûcên xwe binixumîne'
09:01 Lêpirsîna Kader Ortakayayê daxilî nava yên 'kiryar nediyar' kirin
09:00 ROJEVA 6'Ê MIJDARA 2022'YAN
05/11/2022
21:47 Xelatên Pêşbirka Helbestan a Arjen Arî hatin dayîn
19:44 Gelê Silopiyayê vexwandin ‘Meşa Mirovahiyê’
16:51 Bi pankartê banga ‘Meşa Mirovahiyê’ hate kirin
16:29 ÎHD: Bila rojnamevan û Fîncanci bên berdan
16:20 Rewşa girtiyê ku bi teşhîsa xelet hatiye emeliyatkirin giran bû
16:02 Polîsan dîsa gef li fîrmaya otobusê xwar ku rojnameya Xwebûnê nebe
15:54 Deklarasyona 25'ê Mijdarê: Li dijî faşîzm û qirkirina jinan dem dema azadiya jinan e
15:40 Li Erdîşê mirina biguman a jinekê
15:22 Di çalakiya ‘Rûniştina F’ de hat xwestin ku girtiya nexweş Çakir bê berdan
15:08 ÎHD'ê aqûbetên Bayram, Yakar û Toraman pirsîn
14:35 Ji bo welatiyên 27 sal berê hatin gulebarankirin û şewitandin edalet hat xwestin
14:18 Baroya Amedê bertek nîşanî beraetkirina serokê MHP’ê da
13:55 2’yemîn Konferansa Jinan a Navneteweyî li Berlînê dest pê kir
13:49 Li Bedlisê operasyona leşkerî hate destpêkirin