Hukukçu Kanar: Ağırlaştırılmış müebbet rejimi son bulmalı

img
İSTANBUL - Ceza hukukçusu Ercan Kanar, AİHM’in Öcalan kararının Avrupa Konseyi’ne taşınmasıyla gündeme gelen “ağırlaştırılmış müebbet” cezasının son bulması gerektiğini belirterek, “Türkiye Mandela kurallarını ayaklar altına alıyor” dedi.
 
PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın müdafiliğini yapan Asrın Hukuk Bürosu, müvekkillerinin İmralı F Tipi Yüksek Cezaevi’nde sosyal izolasyon altında tutulması ve tahliye imkanı olmaksızın ömür boyu hapis cezasına çarptırılmasının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) işkence ve kötü muameleyi yasaklayan 3’üncü maddesine aykırı olduğu nedeniyle, 2003 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvuruda bulundu. AİHM’in başvuruyla ilgili 18 Mart 2014 tarihli “Öcalan 2” kararında, koşullu salıverilme imkanı olmaksızın ömür boyu hapis cezasının AİHS’in 3’üncü maddesinin ihlali olduğuna hükmetti. 
 
AİHM, aynı kararı daha sonra başvuru yapan tutuklu Hayati Kaytan, Emin Gurban ve Civan Boltan için de verdi. Başvurucular açısından öncül olan Öcalan kararının üzerinden 7 yıl geçmesine rağmen salıverilme şartı olmaksızın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla ilgili “umut hakkını” doğuracak yasal bir düzenlemeye gidilmedi. 
 
Geçen 7 yıla rağmen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi de AİHM kararının uygulanıp uygulanmadığını gündemine almadı. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), İnsan Hakları Derneği (İHD), Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) ile Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı (TOHAV), AİHM’in Öcalan, Kaytan, Gurban ve Boltan için verdiği ihlal kararlarını acil gündemine alması için Avrupa Konseyi (AK) Bakanlar Komitesi’ne başvuruda bulundu.
 
BAROLAR BAŞVURMALI 
 
Geç kalınmış olmasına rağmen önemli ve yerinde bir başvurunun yapıldığının altını çizen deneyimli ceza hukukçusu Ercan Kanar, başvuruya daha fazla kurumun katılması gerektiğini söyledi. Başvuruya Türkiye Barolar Birliği’nin (TBB) ve baroların katılması gerektiğini belirten Kanar, “Ne var ki Barolar Birliği, İstanbul, Ankara, İzmir gibi baro yönetimleri, bu tür ayrımcı, ırkçı infaz rejimine şu ana kadar ses çıkarmış değiller” dedi.
 
TAVSİYE KARARLARI
 
Başvuru yapılan AK Bakanlar Komitesi’nin ilgili hükümetlere yıllar önce verdiği, “Uzun Süreli Mahkumların İyileştirilmesine İlişkin” R(76) 2 olarak anılan tavsiye kararını hatırlatan Kanar, “Bu tavsiye kararında 8 ile 14 yıl arasındaki ceza sürelerin gözden geçirilmesi önerilir. Yani müebbet hapis cezalarında 8 ile 14 yıl arasında yeniden gözden geçirmesi şartı var. O yüzden baktığımızda bu tavsiye kararı AİHM kararlarından daha ileridir. AİHM kararında 25 yıl tavsiyesi var” diye konuştu.
 
AİHM’İN BENZER KARARLARI
 
AİHM’in daha önce verdiği Vinter ve Diğerleri/Birleşik Krallık kararlarını anımsatan Kanar, bu kararda da çok açık bir şekilde tutuklunun özgürlüğü umut etme hakkının uygulandığını ifade etti. Kanar, “Kararda ceza sürelerinin belli sürelerde gözden geçirilme imkanının mutlaka ulusal devletlerin infaz yasalarında yer alması gerektiğinin altı çizilmiştir. Yine Kafkaris/Kıbrıs kararında bu hususlar vurgulanmıştır” diye belirtti.
 
YAŞAM CEZAYA DÖNÜŞTÜ
 
Her insanın canlı olduğu sürece özgürlükle buluşma hakkının olduğuna vurgu yapan Kanar, şöyle devam etti: “Dolayısıyla işlendiği ileri sürülen suçun fiili ve verilen cezanın niteliği ne olursa olsun, infaz hukukunun da temel gayesi kişinin iyileştirilmesini sağlamak ve topluma kazandırmak olmasıdır. Şimdi ömür boyu müebbet hapis cezalarında bu hususlar yoktur. Bu durum ölüm koridoruna dönüştüğü için yaşam bir cezaya dönüşmüştür. Yani verilen cezaya ek olarak yaşamın bizzat kendisi ceza haline dönmüştür. Dolayısıyla insanın doğal yapısına aykırıdır. Hem hukuk açısından ayrımcı bir uygulamadır hem de politik açıdan da ırkçı bir uygulamadır.”
 
PATRİMONYAL REJİM
 
Norveç’in 1880’li yıllarda, daha sonra Portekiz, İspanya, Sırbistan ve Bosna Hersek’in de müebbet hapis cezalarını mevzuatlarından kaldırdığını söyleyen Kanar, Almanya ve İtalya Anayasa Mahkemeleri’nin de vermiş olduğu kararlarda, özgürlüğü umut etme hakkının her insan için temel bir hak olduğunu, dolayısıyla müebbet hapis cezalarının belli sürelerde yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini içtihat haline getirildiğini kaydetti. Türkiye’nin bir hukuk devleti olmadığını ve bu nedenle söz konusu kararlara uymadığını dile getiren Kanar, “AKP son 10 yılda hukukun zerresini dahi ortadan kaldırdı. Türkiye patrimonyal bir rejime dönüştü. Bununla kastettiğim şirket tipi bir devlet, bunun başında da diktatör bir babanın bulunmasıdır. Yasama, yürütme, yargı ayrımının ortadan kalkması ve her üç erkin de bir tek elde toplanmasıdır. O yüzden AİHM kararlarına uyulmuyor” dedi. 
 
AK’NİN SORUMLULUĞU 
 
AİHM’in kararlarına uyulmasından AK Bakanlar Komitesi’nin sorumlu olduğunu hatırlatan Kanar, komitenin cesaretli davranıp Türkiye’yi uyarması gerektiğinin altını çizdi. Uyarıya uyulmadığı taktirde kararın AİHM Büyük Dairesi’ne götürülmesi gerektiğini söyleyen Kanar, “Büyük Daire’den karar çıkınca yaptırıma geçmesi gerekir. Ne gibi yaptırımlar olabilir? Avrupa Konseyi’nden oy hakkı elinden alınabilir. Daha ileri bir çözüm ise Türkiye’yi konsey üyeliğinden çıkarabilir. Fakat bu tür yaptırımlar için siyasi konjonktür maalesef uygun görünmüyor. Avrupa zayıf bir dönemini yaşıyor. Bu nedenle kendi kararını dahi uygulamıyor. Ekonomik ve politik kararlar bu tür yaptırımların uygulanmasını engelliyor” şeklinde konuştu.
 
MANDELA KURALLARI 
 
1955 yılında Birleşmiş (BM) Milletlerin tutuklu ve hükümlülere uygulanması zorunlu kurallar getirdiğini hatırlatan Kanar, 2005 yılında bu kuralların revize edildiğini söyledi. Nelson Mandela adını alan bu kuralların ayaklar altına alındığını ifade eden Kanar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu kurallara göre asla uzun süreli hücre cezası olmamalıdır. En ağır disiplin cezalarında dahi aile görüşü yasaklanmamalıdır. Ne olursa olsun mahkum ailesinin bulunduğu yere yakın bir cezaevinde tutulmalıdır. Yine iletişimi ve avukat görüşü engellenmemelidir. Yasaklanmamış tüm yayınlar sansüre uğramadan verilebilmelidir. Yine mahkuma cezaevinde kendisiyle ilgili tutulan kayıtların bir örneğinin de verilmesi gerekir. Ama Türkiye Mandela kurallarını ayaklar altına alıyor.”  
 
‘ÖMÜR BOYU HAPİS KALDIRILMALI’
 
Bu kararların uygulanması için siyasi partilere baskı yapılması gerektiğini belirten Kanar, şunları söyledi: “Sosyal demokrat olduğunu iddia eden ana muhalefet bu konuya hiç dokunmuyor. Yani infazdaki ayrımcı, ırkçı uygulamayı hasıraltı ediyor. Tabi İYİ Parti’den adım atması beklenemez. Fakat kendisini sosyal demokrat olarak ifade eden partilerin ses çıkarması gerekir. Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) daha net sesini çıkarması gerekir. Sadece HDP’nin sesini çıkarması kafi gelmez. Artık ömür boyu hapis cezasının ceza yasasından çıkarılması gerekir. Ceza mevzuatı bu tür insanlık dışı, ayrımcı, onur kırıcı ceza tarzından kurtulması gerekir. Bir zamanlar verilen idam cezası için nasıl ‘iflas etmiş bir ceza yöntemi’ diyorsak, artık ömür boyu hapis cezası da miladını doldurmuş bir cezadır. İnsan hakları kurumlarının, hukuk kurumlarının bu cezanın mevzuattan çıkarılması için kampanyalar yürütmeleri gerekir.”
 
MA / Ferhat Çelik

Diğer başlıklar

09/08/2021
17:11 Suruç’ta kaybolan yaşlı adam ölü bulundu
16:30 Kadın katliamlarına karşı sokağa çıktılar: Yaşamı aydınlatacağız
16:24 Eğitim Sen’den ‘torpil mülakat’ tepkisi
16:16 Kînyaze Îbrahim son yolculuğuna uğurlandı
15:20 İlkay Akkaya SMA hastası çocuklar için konser verecek
15:15 DTK’den aşı çağrısı: İktidara değil, aşıya güvenmeli
14:56 Nusaybin'de Süryani Gevriye Sarı’nın şüpheli ölümü
14:50 ‘Özgürlük Zamanı’ buluşmaları: AKP-MHP Kürt’e düşman
14:31 Akbelen’de nöbet eylemine valilik engeli
14:10 Avukatlardan İmralı başvurusu
13:58 Nusaybin’de bir kişi öldürüldü
13:31 İstanbul’da 3 çocuktan haber alınamıyor
13:19 Milas'ta yangın kontrol altına alındı
13:14 Antalya’da erkek şiddeti: İki kadın katledildi
13:10 KDP’nin ablukasında bulunan gruptan 14 gündür haber yok
12:42 İkizköylülerden Pakdemirli'ye: Sorumluluklarını yerine getir
12:34 ÇEVDER: Büyük felaketler yaşanmadan önlemler alınmalı
11:19 Şenyaşar Ailesi: Eşit yurttaşlık bu mudur?
11:17 Diyarbakır'da silahlı kavga
11:11 Irak'ta seçime doğru: Herkesin Kürt hesabı var
10:02 Devrimci Kürt şair Ferîk Polatbekov’un şiirleri ilk kez Türkçeye çevrildi
09:08 Açlık grevi 256’ncı gününde
09:07 Fındık üreticileri tekelci sermayenin insafına bırakıldı
09:06 Orman yangınları göstere göstere geldi
09:04 ‘Kürtlere ve mültecilere yönelik ırkçılık aynı kökenden besleniyor’
09:02 Hukukçu Kanar: Ağırlaştırılmış müebbet rejimi son bulmalı
09:00 09 AĞUSTOS 2021 GÜNDEMİ
08/08/2021
22:48 Kinyazê Îbrahîm yaşamını yitirdi
21:58 İzmir’de minibüs kaza yaptı: 8 ölü, 9 yaralı
21:52 Seyhan'da işyerinde yangın
19:40 Koronadan 108 kişi daha hayatını kaybetti
18:46 Şırnak'ta yıldırım çarpan 3 kişi ağır yaralandı
18:43 İzmir’de bir kadın ağır yaralandı
18:27 Gergerlioğlu’ndan Dedeoğulları ailesine taziye ziyareti
17:33 Tecavüz failleri serbest kaldığı için intihar eden Kaplan defnedildi
17:18 Köylerde 'Özgürlük Zamanı' buluşmaları: Öcalan'la her şey değişir
16:28 Orman yangını Dalaman Havalimanı çevresine sıçradı
16:16 Nusaybin sınırında asker işkencesi
16:11 Beytüşşebap'ta şüpheli çocuk ölümü
15:35 Dedeoğulları ailesi katliamdan önce Soylu'ya mesaj atmış
15:19 TTB: İktidar salgında da yangında da yönetemedi
15:03 A101 işçisi 3 şişe su için hırsızlıkla suçlandı, Kod-29’la tehdit edildi
14:45 Akbelen'de ağaç kıyımına ‘yangın’ bahanesi
14:41 HDP’li kadınlar tarım işçileriyle çapa yaptı, ot topladı
14:02 Tecavüze uğrayan Kaplan'ın intihar ettiği iddiası
13:42 Başına tabela düşen kadın yaşamını yitirdi
13:42 İktidar medyasının ‘tutuklandı’ dediği Uygun serbest bırakıldı
13:25 Gazeteci Deniz Fırat mezarı başında anıldı
13:24 Şüpheli şekilde apartmandan düşen kadın ağır yaralandı
11:15 RJAK Sözcüsü: Üyelerimizin alıkonulması kadın mücadelesine saldırıdır
11:07 Taliban Kunduz vilayetini de ele geçirdi
11:06 KESK kurucularından Erol mezarı başında anıldı
10:55 Diyarbakır’da bir çocuk silahla vurulmuş halde bulundu
10:24 Hüseyin Deniz Özgür Basın’la yaşıyor
10:17 Şırnak'ta AKP'li olmayana yol yok!
09:36 Sara Kaya'nın babası defnedildi
09:32 Şenyaşar ailesinden ‘Nazi’ göndermesi
09:31 Balıkesir’de katliam gibi kaza: 15 ölü 17 yaralı
09:26 Irkçı katliamı protesto etmek amacıyla asılan pankart indirildi
09:17 Kürt sanatçılar toplandı: Birlik kazandırır
09:13 Kürt sorununda çözümsüzlük işkenceyi arttırıyor
09:12 Dönüşümlü açlık grevi 255’inci gününe girdi
09:10 Kürt mücadelesini müzikle buluşturan direniş sanatçısı: Aram Tigran
09:08 ‘Mücadelenin geliştirilmesiyle Kanal İstanbul’u durdurabiliriz’
09:07 Delta varyantı Bingöl’de hızla yayılıyor
09:03 TOHAV: Öcalan dosyası yeniden AİHM’e gönderilebilir
09:00 08 AĞUSTOS 2021 GÜNDEMİ
08:55 Askeri aracın geçişi sırasında patlama
07/08/2021
23:02 Avcılar'da doğal gaz patlaması: 4 yaralı
22:35 İran’da ırkçı saldırı: 2 Kürt katledildi
21:47 Sultangazi’de halk buluşması
21:34 KDP-İ Merkez Komitesi üyesi Babaxanî öldürüldü
21:32 24 saatte 25 bin 100 yeni vaka
20:44 Bespin Mezarlığı’nda yangın
20:39 Êzidî kadını katleden fail tutuklandı
20:21 Kadınlar RTÜK önünde seslendi: Haddinizi bilin, çenenizi kapatın
19:46 Kepçe operatörü yaralandı
18:28 Ceyhan’da ırkçı saldırılar protesto edildi
17:36 Çaldıran’da yaşamını yitiren Çelik toprağa verildi
17:05 Urfa'da iş cinayeti
16:54 HDP’liler Süryani kadınlarla buluştu: Sorunları birlikte aşalım
16:50 FKDD: İktidara karşı doğa da kadın da isyanda
16:08 Kışanak’ın babası Özer defnedildi
15:55 Cizre ve Silopi’de toz fırtınası
15:32 ‘Ağır hasta tutuklu Polat serbest bırakılsın’
15:27 Alanya'da 107 ev zarar gördü
15:14 Hakkari’de ‘aşı ol’ çağrısı
14:48 Sedat Peker: Ümitcan Uygun'u Soylu kurtardı
14:31 Hakkari'de ‘Özgürlük zamanı’ buluşmaları: Tek muhatap Öcalan
14:23 İHD: Hasta tutuklu Çakal serbest bırakılsın
14:08 ‘Öcalan özgürleşirse toplum nefes alabilir’
14:02 Yüzde 76 engelli hasta tutuklu Ayık için tahliye çağrısı
14:02 Suçunu itiraf eden fail katlettiği Êzidî kadını suçladı
13:03 Oğlunun faillerini soran Zübeyde Tepe: Failler değil anneler yargılanıyor
12:59 Kayıp yakınları: Gözaltına altına alınan Buluttekin nerede?
12:44 Aydın’da yangın büyüyor
11:18 HDK Eş Sözcüsü Demir: Küresel mücadele hattı oluşturulmalı
10:56 Mahmur'da DAİŞ saldırısı
10:50 Van’da yıldırım yine can aldı
10:41 HDK’den ırkçılığa karşı tek ses olma çağrısı
10:38 Van ve Hakkari için sel uyarısı
10:38 Konya katliamı protestosuna soruşturma
10:20 Şenyaşar ailesi: Adalet terazisini birlikte dengeleyeceğiz
09:29 Polis noktasında aracı taranan Birleşik ve avukatı o anları anlattı
09:08 Açlık grevi 254’üncü gününe girdi
09:07 Hekimlerden pik kaygısı: Aşı politikası değişmeli
09:07 ‘Karşıdan gelen mermilerin' yaraladığı çocuk yaşam mücadelesi veriyor
09:06 Demir: Şiddet eril dilin değişmesiyle azalır
09:06 Fındık üreticileri kaygılı: Uluslararası tekellerin marabalığını yapıyoruz
09:05 Tutuklu annelerinden çağrı: Kimse gözünü, kulağını kapatmasın
09:04 Yangınların perde arkası: Metalaştırılan doğa
09:03 Diyarbakır Feqiyê Teyran Festivali'ne hazırlanıyor
09:02 251 başvuru yanıtsız: Öcalan çizgisi Türkiye'yi kurtarır
09:00 07 AĞUSTOS 2021 GÜNDEMİ
08:55 Ömeryan'da hayatını kaybeden Öztürk defnedildi
06/08/2021
23:54 Midyat’ta bir kadın katledildi
23:38 Ümitcan Uygun tutuklandı
23:30 Bağcılar'da bir kadın kamyon çarpması sonucu hayatını kaybetti
23:22 Pakdemirli: Manavgat ve Gündoğmuş yangınları kontrol altına alındı
23:14 Tokyo metrosunda bıçaklı saldırı: 10 yaralı
22:50 Muğla'daki yangın Aydın'a sıçradı
22:41 Sanatçılar Girişimi’nden imza kampanyası: Kaygılıyız
22:17 Lice’de orman yangını
21:45 Kadıköy'de kadın katliamları protesto edildi
21:16 Akçadağ ve Arguvan’da ‘Kadın Yoksulluğuna Hayır’ buluşmaları
21:04 Yangın bölgesinde bir kadın Erdoğan’a hakaretten tutuklandı
20:52 Sağlık emekçilerini darp eden 5 kişi tutuklandı
20:49 AKP’li Belediyenin başkan yardımcısı CHP’lileri tehdit etti
20:43 Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde izinler iptal edildi
20:30 FETÖ’nün açtığı soruşturma raftan indirildi: Öcalan'ın avukatlarına dava
20:27 Adıyaman'da tutuklanan tütüncüler tahliye oldu
20:01 24 saatte koronadan 101 kişi hayatını kaybetti
19:57 HDP'li Belediye Meclis üyesi göreve iade edildi
19:36 Erdoğan: Yangın mahalline görevli olmayanlar kesinlikle alınmayacak
19:18 Kızıltepe'de aracı taranan Birleşik kardeşler serbest bırakıldı
19:04 Antep Cezaevi’nden 2 tutuklu sevk edildi
18:57 Derik’te 2 aile arasında kavga: 9 yaralı
18:33 Esnaf elektrik kesintilerini yol kapatarak protesto etti
17:44 Kocaeli’de şüpheli kadın ölümü
17:35 Ankara’da 3’ü çocuk 5 kişi gözaltına alındı
17:30 Ataşehir Belediyesi işçileri, iş yeri temsilcilerine sahip çıktı
17:23 Erbaş: Devlet sisteminin Öcalan’a karşı tarihsel bir düşmanlığı var
17:07 Giresun’da 11 fındık işçisi yaralandı
17:05 Tekirdağ’da kadın katliamı
17:02 Cinayet zanlısı Ümitcan Uygun: Beni karıştırmayın, ismimi vermeyin
17:00 Yüksekova’da tecride karşı kitlesel yürüyüş
16:45 Dersim’de 2 yerleşim yeri karantinaya alındı
16:44 Teslim Töre’nin mezarına saldırı
16:43 Hınıs’ta kitlesel yürüyüş
16:42 Muğla’da 59 bin hektar alan yandı