Giyadîn'de maden nedeniyle 7 köy göçe zorlanıyor

AGIRÎ - Giyadîn'de kurulan maden ocağı, tarım ve hayvancılığı olumsuz etkilendi. Göçe zorlandıklarını belirten bölge sakinleri, dayanışma beklediklerini ifade etti. 
 
Agirî'nin Giyadîn (Diyadin) ilçesinde Murat Nehri'nin kıyısında bulunan Ûlikent, Bilîgana Jorê, Seîd Beg, Mele Qede, Gêdûk, Tendûrek Zeynel ve Qîro köylerinin yanına kurulan maden sahasındaki çalışmalar yaşamı olumsuz etkiledi. Koza Holding tarafından altın arama için açılan maden sahasının ÇED raporuna göre, bölgede 218 farklı bitki, 16 sürüngen, 67 kuş türü bulunuyor. Alanda bulunan bitki türlerinden 7'sinin başka alanda bulunmayan endemik tür, 3'ünün ise nadir bitkiler listesinde olduğu yer aldı. Yine bölgede tespit edilen 16 sürüngen türü Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) ve Bern Sözleşmesi’ne göre kesinlikle korunması gereken türler içerisinde yer alıyor. Yine proje alanı ve yakın çevresinde saptanan 67 kuş türünden 33'ü nesli tehlike altında olan kategoride yer alıyor. Ancak korunması gereken alanda, maden arama izni verilmesinin ardından Koza Holding tarafından bölgede maden işletmesi kurmak için çalışmalara başladı. Hem maden sahası açma hem de altın ayrıştırmada siyanürün kullanılması, bölgedeki habitatı temelden etkilemesi beklenirken, çalışmalar, bölge sakinleri için yaşamı şimdiden yaşanmaz hale getirdi. 
 
TARIM VE HAYVANCILIĞI OLUMSUZ ETKİLİYOR
 
Arama için şirket alt yapı çalışmalarını sürdürürken, dairesel olarak 7 köyün yanında kurulan maden sahası köylülerin yaşamını olumsuz etkiliyor. Geçimlerini çiftçilikle sürdüren bölge sakinlerinin yaşamı, kazı çalışmaları, kazı çalışmalarında patlayıcı kullanılması, yollarının şirket araçları tarafından işgal edilmesi nedeniyle yaşanmaz hale geldi. Maden şirketinin faaliyete girerek ilerde siyanür kullanmaya başlama ihtimali bölge sakinlerini endişelendiriyor. 
 
'TARIMDAN VERİM ALAMIYORUZ'
 
Çalışma ve patlamaların yol açtığı toz nedeniyle ciddi sorunlar yaşadıkların belirten Bilîgana Jorê köyünden Fevzi Yüce (42), "Maden sahasından çıkan toz nedeniyle hayvanlarımızı otlatamıyoruz. Bu toz, ekin yaptığımız arazilere de zarar veriyor. Bu daha başlangıç. Yarın tam olarak bu maden faaliyette geçse burada barınmamız mümkün olmayacaktır. Siyanür kullanılması durumunda bu insanlar ne yapacak? Geçenlerde bir taziyemiz oldu. Maden sahasından gelen tozlar nedeniyle cenazeyi defnetmekte zorlandık. Araçlar arazilerimiz ortasında bir izin almadan yol yapıp gitmişler. Kime nereye şikayet edeceğimiz bilmiyoruz. Bu durumun artık sonlanmasını istiyoruz. Burada yaşayan insanlar olarak bu madeni burada istemiyoruz. Bin yıldır bu topraklarda yaşıyoruz, ama bizi göçe zorluyorlar. Biz bu durum lehimize çözülmesini istiyoruz. Geçen yıl araziden aldığımız verimi bu sene alamadık. Bunu nedeni ise maden sahasından köylere tarlalarla yayılan tozdandır.  Madeni burada istemiyoruz" ifadelerini kullandı.
 
'ESKİ KAYMAKAM BALCI BİZİ TEHDİT ETTİ'
 
Ûlîkent köylüleri de Bilîgana Jorê sakinleri gibi, köylerinden maden sahası istemediğini ve maden arama çalışmaları nedeniyle göçe zorlandıklarını belirtti. Köylülerden İlhan Demir (75), maden sahasını kurulmasına izin vermedikleri için eski Giyadîn kaymakamı ve aynı zamanda kayyımı olan Alper Balcı tarafından tehdit edildiklerini belirterek, "Biz bu maden şirketi kurulurken bütün köylü olarak tepki gösterdik. Sonradan Giyadîn kaymakamı ve kayyımı olan Alper Balcı, köye gelerek bizi tehdit etti. Daha sonra biz makamına gittik. Balcı, bizi makamında tehdit etti. Daha sonradan bizi din ve imamlarla ikna etmeye çalıştılar, ama biz her zaman dediğimiz gibi, 'Biz burada maden istemiyoruz.' Bu maden şirketin siyanür kullanması durumda Murat Nehri'nden Fırat Nehri'ne kadar gidecek ve oradan Hazar Gölü'ne dökülecek. Bu durum sadece bizim için değil,  bir sürü insan ve canlı için tehdit oluşturuyor. Biz köy halkı olarak bu maden şirketini burada istemiyoruz. Elimizden ne geliyorsa yapacağız" diye konuştu.
 
'NEHİRDEKİ BALIKLAR ÖLÜYOR'
 
Tarım ve hayvancılıkla uğraşan Cemal Demir, içme sularının kirli aktığını belirterek, "Maden sahasından çıkan toz evlerimizin içine kadar giriyor. Sularımız o kadar kirli akıyor ki hayvanlarımız bile su içmiyor. Sürekli dinamit patlatıyorlar ve evlerimiz sarsılıyor. Bu madenin kapatılması için yaptığımız çalışmalar bir işe yaramıyor. Biz arsalarımızı vermiyoruz. Bize 'Bu bölgeyi terk edin gidin' diyorlar. Bizler nereye gidelim? Biz bin yıldır bu bölgede yaşıyoruz. Murat Nehri’nden bulunan balıklar her gün ölüyor. Biz bu maden ocağını burada istemiyoruz" şeklinde konuştu.
 
'GÖÇE ZORLANIYORUZ'
 
Maden şirketinden dolayı köylülerin göçe zorlandığını söyleyen Gıyaseddin Karakaba, maden kapatılmasını gerektiğini belirterek, burada çıkmayacaklarını ve direneceklerini söyledi. Maden şirketi ile birlikte hayatlarının felakete döndüğünü belirten Karakaba, "Hayvanlarımıza içme suyu bile bulamıyoruz. Biz ciddi bir mağduriyet yaşıyoruz. Geldiler bizden izin almadan tapulu arsalarımıza el koydular. Ekim zamanı ama biz halen tarlalarımızı biçemedik. Ne bir verim var ne de tozdan dolayı iş yapabiliyoruz. Ûlikentliler olarak bu durumu kabul etmiyoruz. Madenin kapatılmasını istiyoruz. Bu maden ocağından dolayı rezil olduk. Biz tarım ve hayvancılıkla geçimimizi sağlıyoruz. Bunlar da bizim elimizde alınsa biz nasıl hayatımız idame ederiz?  Bizi göçe zorluyorlar. Bize bir çözüm bulmasını istiyoruz. Şimdi toprağımızı elimizden almaya çalışıyorlar. Biz köylüler olarak bu madeni burada istemiyoruz. Bu topraklar bin yıldır bizim. Dedelerimizden atalarımızdan bize kaldı. Başımızı kesseler biz buradan çıkmayız" diye belirtti.
 
'HERKESTEN DESTEK BEKLİYORUZ'
 
Maden ocağını istemediklerini söyleyen Metin Erdoğan da, herkesi bu konuda duyarlı olmaya çağırdı. Erdoğan, "Maden şirketinin yük makineler bize ciddi bir sorun teşkil ediyor. Köy yollarımız kullanılıyor. Maden şirketleri araçları bir sürü hayvanımız öldürdü. Bu karayolları değil ki köy yoludur. Siyanür kullanılan bir bölgede 20 yıl ot yetişmiyor. Yarın siyanür kullanılsa ne yapacağız? Kaç defa arazilerimiz satın almak istediler, biz vermedik. Bizi bütün toplum savunucularını, ekolojistleri ve vicdanında olanları buraya çağırıyoruz.  İnsanlar gelse eylem yapsak, teşhir etsek bu madeni burada kapatırız. Herkesi duyarlılığa davet ediyorum" diye kaydetti. 
 
MA / Hakan Yalçın
 

Diğer başlıklar

06/09/2024
09:42 'Savaş ve çözüm' panelinin hazırlıkları sürüyor: Sorunları birlikte çözelim
09:27 YNK: Bölgesel yönetimin sessizliği saldırılara meşruiyet kazandırıyor
09:17 AİHM, Bakanlar Komitesi ve CPT'den tecrit mektubuna yanıt
09:14 Keskin: CHP mağdur seçicilik yapıyor
09:13 Kuzey ve Doğu Suriye’de çok dilli eğitim başladı
09:12 Dêrgul Beldesi 4 aydır susuz
09:10 Cankurtaran’da mücadele sürecek: Artık tüm Karadeniz’in derdi
09:08 6 yıldır idam edilen oğlunun mezarını arıyor: Ruhu bedenimde yaşıyor
09:06 AKP'li vekilin şirketine 11 yılda 7 milyar TL ihale
09:04 Kürtçe öğretmeni Acar: Anadilde eğitimde ısrarcıyız
09:03 Temelli'den 'stagflasyon' uyarısı: Demokrasi olmadan ekonomi düzelmez
09:03 Bazik Ovası'nda ürünler tarlada kaldı
09:02 Cemile Çağırga'yı katledenler 9 yıldır yargılanmadı
09:00 06 EYLÜL 2024 GÜNDEMİ
05/09/2024
23:48 Özgür Özel’den Şenyaşar’a dayanışma telefonu
22:16 Bafê köyünde Zêw geleneği
22:05 Geliyê Dirî’yan bölgesinde askeri operasyon
21:21 Çocuklar, ‘Sokakta Spor Projesi’yle eğlendi
20:50 JTI sigara grubuna zam
19:53 30 yılın ardından tahliye edilen Kanıt’a meşaleli karşılama
19:29 Kadınlar atölyede buluştu: Hiçbir güç irademizi yenemez
18:38 Şarbajêr’de katledilenlerin kimliği açıklandı
18:28 Nisêbîn'de halk toplantısı: İhtiyacımız olan birliktir
17:36 Tecride Karşı Adalet Girişimi: Çözüm için yeni bir fırsat yaratılmalı
17:19 Wan’da çocuk şenliği
17:12 Soran Omer: Irak hükümetinden saldırıları durdurmasını istedik
16:54 Müvekkil ziyareti sırasında kötü muamele gören avukattan suç duyurusu
16:46 ÖHD'den Özgür Basın'a dayanışma ziyareti
16:31 ROJİN: Gazetecilerin katledilmesi gerçeğin katledilmesidir
16:23 İstanbul trafiği okul başlama saatlerini değiştirdi
16:20 Çiwarta Kaymakamı: Şarbajêr’de katledilen 3 kişi de aynı aileden
16:09 Güzel ve Kartal'ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:43 CHP’li vekilden Şenyaşar’a destek ziyareti
15:37 SES hastanenin sorunları ve çözüm önerilerini sıraladı
15:29 Gazeteciler Akın ve Sarısözen’in davası ertelendi
15:17 Şarbajêr’de SİHA saldırısı: 3 kişi katledildi
15:12 Hezex'te çıkan kavgada bir çocuk yaşamını yitirdi
15:12 Fransa’nın yeni Başbakanı Barnier oldu
15:08 Kürt seçmen raporu: DEM Parti performansı başarılı
15:02 SİHA saldırısında katledilen 3 kişi defnedildi: Sessizlik suçtur
14:48 Tutuklamalara tepki: Gençliğin sesini kısamazsınız
14:44 Filmekimi 4 Ekim’de başlıyor
14:29 Akdeniz’de mültecileri taşıyan tekne battı
14:26 ÖHD’den hasta tutsak Kuday için çağrı: Serbest bırakın
13:57 AYM ‘hayvanların katliamı’ yasasını görüşüyor
13:47 Çocuğa cinsel şiddet davasında kati rapor istendi
13:17 ‘Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi Hafıza Müzesi olmalı’
13:14 OVP açıklandı: Büyüme ve enflasyon tahminleri revize edildi
12:56 İstanbul'da 4 kişilik ailenin yaşam maliyeti: 68 bin 933 TL
12:44 Omerya'da helikopter hareketliliği
12:39 Tarım işçilerini taşıyan araç kaza yaptı: 1 çocuk öldü
11:48 Asrın Hukuk Bürosu’ndan İmralı başvurusu
11:21 Avukat Arta'ya ceza istemi
11:19 Hasta tutsak Kuday için AYM ve bakanlığa başvuru
10:56 Narin’i arama çalışmaları sürüyor: Kayıp 12 dakika araştırılıyor
10:51 DBP’den Taner Şirp açıklaması: Partimizin üyesi ve çalışanı değil
10:46 Tevgera Azadî’den SİHA saldırısına tepki: Sessiz kalınmamalı
10:32 Gazeteci Güleş beraat etti
10:10 İran’da şüpheli gazeteci ölümü
10:01 Bir sigara grubuna zam
09:17 Tarım işçisi öğrenci: Zorluklardan kaçmak yerine mücadele etmeli
09:15 AKP’li vekilin şirketinden ‘Kırşehir'i bitirme’ projesi
09:14 Madde bağımlılığı tedavisinde kullanılan ilaç karaborsada
09:14 Sûka Tarî esnafı: İş yok, kira ödeyemiyoruz
09:13 Tahliyesi 5 kez uzatılan Yaklav: Kürt ve politik oldun mu 'iyi halli' değilsindir
09:12 Yaser Can davası: Sanık polislerin ifadeleri alınmalı
09:09 Makbule Özer cezaevi sürecini anlattı: Bizden korkuyorlar
09:07 Milyonlarca öğrenci anadilde eğitim göremeyecek
09:06 Afganistanlı aktivist: Kürt kadınlarının direnişi yolumuza ışık oldu
09:04 Pazarın nabzı: Ekonomi erken seçimle düzelir
09:02 Şirnex’teki orman kıyımı mevzuata uygunmuş!
09:00 05 EYLÜL 2024 GÜNDEMİ
08:54 'İdama hayır' kampanyası imzaları 14 kuruluşa gönderildi
04/09/2024
22:43 Kêla Memê'de yaşamını yitiren Güzel memleketinde defnedildi
22:38 Erdoğan ve Sisi 17 anlaşmaya imza attı
22:01 Kerkük’te patlama: Irak’ın üst düzey komutanı öldü
21:54 Êlih’te coşkulu konser
21:43 Gençlik örgütleri: Mücadelemiz yenilmezdir
21:22 'Özel savaş politikalarına ‘jin jîyan azadî’ ile cevap olacağız'
19:59 Reşit Kibar için birçok kentte eylem: Tüm kesimler tepki göstersin
19:36 1 Mayıs’ta tutuklanan 4 kişi tahliye edildi
19:14 31 yılın ardından tahliye edildiler
19:09 Güzel ve Kartal'ın cenazesi aileleri tarafından alındı
18:34 ‘Özgürlüğe ses ver’ eylemi: Antidemokratik uygulamalara son verin
17:55 Hopalılar kereste atölyelerinin çalışmasını durdurdu
17:50 Sincar ve Özdemir katledildikleri yerde anıldı
17:38 ‘Tîrêjên Rojê’ kampanyasının startı BM önünde verildi
16:34 Emine Şenyaşar’ın eylemi 14’üncü gününde
16:12 SİHA saldırısında baba ve 2 oğlu katledildi
15:56 Erdoğan 'katil' dediği Sisi'yi resmi törenle karşıladı
15:55 Cezaevinde 'halaya' ceza
15:53 Erdek'te çıkan yangın 400 dönüme zarar verdi
15:50 İHİK'e Sincan Cezaevi başvurusu: Havalandırmada arama dayatılıyor
15:32 Irak’ta 6 ayda 421 tecavüz olayı yaşandı
14:36 Dukan'da bir araca hava saldırısı
14:29 Uşakov: Türkiye BRICS'e tam üyelik başvurusu yaptı
13:49 Sincar katledilişinin 31'inci yılında mezarı başında anıldı
13:46 1 kişinin ölümüne neden olan şirketin ruhsatsız santral işlettiği ortaya çıktı
12:36 Espiye Cezaevi’ndeki tutsaklardan ihlallere karşı duyarlılık çağrısı
12:30 Hopa'da Reşit Kibar için cenaze töreni düzenlendi
11:54 İSİG: Ağustos’ta 179 işçi yaşamını yitirdi
11:52 Ağaç kesimine karşı çıkan Kibar'ı öldüren saldırgan tutuklandı
11:16 Cezası onanan 3 siyasetçiye gözaltı
11:14 AKP'nin ortakları bir arada
11:08 DEM Partili belediyeden kadınlar için bir dizi karar
10:50 Tutsaklara işkence Meclis’e taşındı
10:03 Sincar’ın katledildiği günü anlattı: Ardılları diz çökmedi
09:57 'Çözüm' yolunu göstermek suç oldu!
09:56 Hopa saldırısı: Bu güveni ekolojik talana yol açan iktidardan alıyorlar
09:30 Narin Güran soruşturmasında ilk günden bugüne neler yaşandı?
09:16 DAİŞ'in alıkoyduğu 2 oğlundan 10 yıldır haber alamıyor
09:13 Gazeteci Şengalî: İşgal planları tüm halkları tehdit ediyor
09:11 30 yıllık kanser hastası tutsağın tahliyesine 'pişmanlık' engeli
09:10 Öğrenciler ikinci el kitap bile alamıyor
09:09 Irkçı saldırılar: Karşı durmanın yolu öz savunmadan geçiyor
09:08 Av. Kaya: Şiddeti besleyen erkek yargı sistemidir
09:06 Şirnex'te okul zili öğretmensiz çalacak
09:05 8 soruda Abdullah Öcalan’ın 'umut hakkı'
09:02 PADÊ yöneticileri: Kapatma kararı mücadelemizi engelleyemez
09:00 04 EYLÜL 2024 GÜNDEMİ
03/09/2024
23:49 Îdir’de kadınlar özel savaş politikalarını tartıştı
20:51 2 HPG'linin cenazesi aileleri tarafından alındı
20:34 Êlih Belediyesi ve baro anlaştı: Kadınlara hukuki destek sunulacak
19:43 Reşit Kibar için açıklama: Hesabını AKP’den soracağız
19:28 Reşit Kibar için yürüyen Hopalılar, uluslararası yolu kapattı
19:22 Sîdekan’a saldırı: 1 kişi katledildi
18:38 DEM Parti’den hasta tutsak Kuday’ın tahliyesi için bakanlığa başvuru
18:02 İran’a ait yük teknesi battı: 3 ölü
17:56 Manş Denizi’nde 12 mülteci yaşamını yitirdi
17:40 Sendika, kaydı yayınladı: Neden sendikaya üye oldunuz
17:33 Ezaz’da çocuğa işkence
17:27 Sevk edilen tutsakların ailelerine iki gün sonra bilgi verildi
17:19 Ereğli’de domates çiftçisi isyan etti
17:05 Mêrdîn'de şüpheli kadın ölümü
17:04 BES-AR: Kamu emekçilerinin yıllık enflasyonu yüzde 81
16:59 DEM Parti ağır hasta tutsak Özbek için İHİK'e başvurdu
16:41 İran’da bir yılda 400’ü aşkın kişi idam edildi
16:38 Eskişehir'de şüpheli kadın ölümü
16:23 Dilruba Kayserilioğlu'na 7 buçuk ay hapis cezası
16:13 Hopa'da tehdit başvuruları dikkate alınmamış
16:02 Bafil Talabani: Mesrur Barzani müdür dahi olamaz!
15:47 Tehdit edilen gazeteci Arslan'dan suç duyurusu
15:20 Emine Şenyaşar'ın Meclis'teki direnişi 13'üncü gününde
15:09 Şişli'de plazada yangın
14:41 Kadınlara şiddet uygulayan erkekler serbest bırakıldı
14:18 MKG’den Ağustos raporu: 6 kadın gazeteci tutuklu
14:18 Kremlin: Erdoğan BRICS zirvesine katılacak
14:05 Fernas işçileri yine jandarma bariyeriyle engellendi
13:59 DEM Parti: 40 kilonun altına düşen Kuday tahliye edilmeli
13:48 Ayhan Bora Kaplan davasındaki gizli tanığı kaçıran polislere tahliye