Kürt Edebiyatçılar Derneği'nden 15 temsilcilik hedefi

img
AMED - Kürt Edebiyatçılar Derneği Eşbaşkanı Rêdûr Dîjle, “edebiyat toplumun ruhudur” tespitiyle yola çıktıklarına belirterek, yeni dönemde 15 kentte temsilcilik açmayı ve dokümanter çalışması yürütmeyi planladıklarını aktardı. 
 
Darbe girişiminin ardından ilan edilen Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında Kürt kurumlarının kapısına bir bir kilit vuruldu. Kürt dili ve edebiyatı üzerine önemli çalışmalara imza atan Kürt Yazarlar Derneği de OHAL kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatıldı. Kürt dili ve edebiyatının geliştirilmesi için bir araya gelen bir grup yazar, 21 Ocak 2020 tarihinde Kürt Edebiyatçılar Derneği’ni kurdu. Kuruluşunun üzerinden geçen 3 yılda önemli çalışmalar yürüten Kürt Edebiyatçılar Derneği, 10 Haziran’da 2’nci Olağan Kongresi’ni gerçekleştirdi. Kongrede Kürt Edebiyatçılar Derneği Eşbaşkanlığına Fatma Taşlı Tunç ve Rêdûr Dîjle seçildi.
 
Amed’de kurulan dernek 3 yıl boyunca Kürt edebiyatının gelişmesi, Kürt yazarların anması, Kürt edebiyatı ve cezaevinde edebi ürünler ortaya çıkaran yazarlarla dayanışma gibi birçok proje çalışmasına imza attı. Dernek, yeni dönemde de Kürt edebiyatının tanınması ve geliştirilmesi ile görünür kılınması ve arşivleme çalışmaları planlıyor. 
 
Kürt Edebiyatçılar Derneği Eşbaşkanı Rêdûr Dîjle, edebiyatın önemi, Kürt edebiyatının gelişim sürecini ve dernek olarak yapacakları çalışmaları anlattı. 
 
EDEBİYATIN TOPLUMSALLIĞI 
 
Edebiyatın toplumsal olduğunu dile getiren Dîjle, her inancın, kültürün, paradigmanın, hafızanın bir edebiyatı olduğunu belirtti. Edebiyatın aynı zamanda sosyolojik bir yapısının olduğuna dikkat çeken Dîjle, edebiyatta toplumsallığı yok saymanın mümkün olmadığını ve bu kapsamda kapitalist modernitenin de edebiyata şekil vermeye çalıştığını söyledi. Kapitalist sisteminin kendi ideolojisini yerleştirme kapsamında edebiyatı da bireyselliğe mahkum ettiğini kaydeden Dîjlê, “Özellikle 20’nci yüzyılda postmodernizm akımıyla birlikte sanat, popülerizm ile karşı karşıya kaldı. Edebiyatın toplumsal ruhu katledildi. Halbuki insanlık tarihine bakıldığında, bunun aksini görüyoruz. İnsanlığın tarihinde edebiyat kolektiftir. İnsanlığın var oluşundan bu yana edebiyat da var olmuştur” dedi.  
 
KÜLTÜREL SOYKIRIM POLİTİKALARI 
 
Ezilen ve sömürülen toplumlar açısından edebiyatın çok daha farklı anlamlar taşıdığını vurgulayan Dîjle, “Bu Kürt halkı gibi uluslarda daha başka anlamlar taşır. Kürt halkı, büyük bir kültürel soykırım ile karşı karşıya kalmıştı. Kültürel soykırım ile karşı karşıya kalan ulusların ruhları, ahlakları ve estetiği öldürülüyor. Bir kimsenin ruhu, ahlakı, estetiği öldürülüyorsa, o insan eksik kalır. Bundan dolayı edebiyat çok önemlidir. Edebiyatla topluma, ‘Senin bir kimliğin var, o kimliğini gör ve gereklerini gerçeklerle, hakikatle oluştur’ dersin” ifadelerini kullandı.  
 
DENGBÊJLİĞİN KÜRT EDEBİYATINA KATKISI 
 
Kürtlerin Kasr-ı Şirin Antlaşması sonrası adım adım kültürel soykırımla karşı karşıya kaldığını belirten Dîjle, bunun 20’nci yüzyılda had safhaya ulaştığını ancak Kürtlerin her dört parça Kurdistan’da kendi dilini, kültürünü ve edebiyatıyla yaşadığını söyledi. Kürt halkının kültürünü ve sanatını bugüne getirmesinde dengbêjlik geleneğinin önemli bir katkısı olduğunu vurgulayan Dîjle, şöyle devam etti: “Özellikle Kürt kültürünü ve sanatını sözlü olarak devam ettirenlere büyük bir borcumuz var. Dengbêjler bizim şiirimiz, romanımız, hikâyemiz, aynı zamanda müziğimiz, ritmimiz ve halaylarımız oluyor. Her türlü edebiyatı ve sanatı kendi içerisinde beslemiş. Kendine özgü bir estetikle bunu gerçekleştirmiş. Fiziksel olarak kültürünü geliştirme imkânı olmasa da ruhen üzerindeki saldırıları dengbêjlikle boşa çıkarmıştır. Bugün de kendimizi o sanata dayandırıyoruz ve o hakikat ışığında bir edebiyat oluşturuyoruz. Çok büyük bir külliyat oluşmuş durumdadır.”
 
GELECEK NESİLLER İÇİN KÜLLİYAT 
 
Kürt edebiyatının bugün yaşadığı eksiklikler ve yetmezliklerin statüsüzlük ve dil üzerindeki baskılardan kaynaklandığının altını çizen Dîjle, “Kürt edebiyatı da çok büyük imkanlara sahip değildi. İmkansızlıklar içerisinde oluştu. Bugün Kürtçe okuma oranı oldukça az ve Kürt yazarların okuyucuları da sınırlıdır. Burada da çok muazzam bir durum ortaya çıkıyor. Kürt edebiyatını oluşturanlar aynı zamanda onu okuyanlardır. Bir yazar düşünün, birçok ürün oluşturuyor, ama okuyanı yok. Başka yazarlar böyle bir durumda edebiyatı bırakır. Ancak Kürtlerde bu durum tam tersidir. Kürtlerin okulları olmasa da Kürtçe okuma oranları çok az olsa da yine de her yıl yüzlerce edebi ürün ortaya çıkarılıyor. İnsan düşünüyor, o kadar edebi ürünler oluşturuluyor, yazılıyor ancak okuyanı yok. Neden? Her ne kadar Kürt yazarların okuyucuları olmasa da gelecek nesiller için bir külliyat oluşturmaya çalışıyorlar. Gelecek nesiller bu külliyat üzerinden birçok şeyi ortaya çıkaracak. Bunun yanı sıra yoğun bir okuyucu kitlen olmadığında, kişi edebi yönünün hangi aşamada olduğunu da göremiyor. Ama bazı Kürt yazarların oluşturduğu edebi ürünler, dünyaca ünlü yazarların edebi ürünlerinden eksik kalır yanı yok. Statüsüz olmanın şansızlığı var ama ona rağmen yaratmaya devam ediyorlar” diye belirtti.
 
EDEBİYATIN RUHUNUN GÖRÜNÜRLÜĞÜ
 
Kürt Edebiyatçılar Derneği’nin Kürt edebiyatının gelişmesi ve yazarlara destek için kurulduğunu anımsatan Dîjle, derneğin pandemi döneminde kurulması ve sonrasında gelişen kapanmalarla birlikte istedikleri çalışmaları yapamadıklarını ancak belli bir aşama kaydettiklerini söyledi. Kongreyle birlikte eksik kaldıkları alanları güçlendirmeyi planladıklarını vurgulayan Dîjlê, “Yeni kongrede ‘Edebiyatın toplumun ruhu’ tespitini yapmıştık. Dernek olarak o ruhu daha görünür kılmak istiyoruz. Kürt toplumu ve ulusunun kendi edebiyatını, çalışmalarını daha iyi tanıması ve gelişimini görmesi için çalışmalarımız olacak” diye konuştu. 
 
15 KENTTE TEMSİLCİLİK AÇILACAK 
 
İlk olarak derneğin üye sayısını arttırmak ile işe koyulduklarını belirten Dîjle, derneğin üye sayısını bir ay içerisinde iki katına çıkardıklarının bilgisini paylaştı. Bunun yanı sıra hem derneğin hem de Kürt edebiyatının görünür olması için farklı kentlerde temsilcilik açmayı planladıklarını söyleyen Dîjle, “Bu kapsamda farklı kentlerde yüze yakın kişiyle temasa geçtik. Temasa geçtiğimiz kişilerde bu çalışmaları yürütme iradesi gösterdi. Bu kapsamda yürüttüğümüz çalışmalar kapsamında 15 kentte arkadaşlarımız temsilcilik için hazırlanıyor. Bunlar arasında Ankara, İstanbul, Bursa gibi kentler de var. Sonrasında bunu mekânsal olarak genişleteceğiz. Amed’i de bir merkez haline getirmeyi hedefliyoruz” dedi. 
 
VERİ VE DOKÜMANTER ÇALIŞMASI
 
Dernek bünyesinde 3 ayrı komisyonla çalışmalara başladıklarını vurgulayan Dîjle, şu bilgileri paylaştı: “Bu komisyonlardan biri veri ve dokümanter çalışması yürütecek. Bu komisyon ile arşiv oluşturmaya çalışacağız. Arşivsiz bir çalışma yürümez. Kurdistan’ın 4 parçasında, Avrupa’da ve diğer ülkelerde ne kadar Kürt yazar varsa, onların tespit edilmesi ve onların doğum tarihinden yaşamı boyunca hangi çalışmaları yaptığına dair verileri toparlamaya çalışacağız. Çalışma tamamlandıktan sonra kamuoyuna açacağız ve bundan faydalanmak isteyenler, çalışma yürütmek isteyenler yararlanabilecek. Kürt Kadın Edebiyatçılar Komisyonu da ne kadar Kürt kadın yazar varsa onlarla temasa geçip, kadının kalemini daha görünür kılmaya çalışacak. Cezaevinde bulunan Kürt yazarlara dair komisyonumuzda, cezaevleriyle her türlü teması oluşturarak, dışarıda onların sesi olmaya çalışacak. Onlar için eylemler yapmak, çalışmalarına her türlü desteği verebilmek, cezaevinde oluşturulan edebi ürünleri daha görünür kılmak istiyoruz. Cezaevinde yazılan edebi ürünler, Kürt edebiyatının önemli bir kısmını oluşturuyor. Direniş edebiyatıdır. Kürtler yıllardır hakları ve statüsü için bedel veriyor ve bu direniş önemli bir yer tutuyor. Bu anlamda cezaevinde bulunan yazarların edebi ürünleri bizim için önemli bir yer tutuyor.” 
 
‘KİMLİĞİMİZ DİLİMİZİN KODLARINDA SAKLI’
 
Tüm bu çalışmalar kapsamında derneğin aktif bir şekilde çalışmalarını sürdüreceğini dile getiren Dîjle, “Bu kapsamda bazı projeler ve planlar için uluslararası ilişkiler geliştirmeye başladık. Kürt edebiyatını daha görünür hale getirmeyi hedefliyoruz. Edebiyat, Kürt ulusu için önemlidir. Edebiyat içerisinde hakikatini görebiliyorsun. Edebiyattan izole bir ulus, hiçbir zaman kimliğini bulamaz. Kimliğimiz, dilimizin kodlarında saklıdır. Bu kodları kendi edebiyatımızı okuyarak görebiliriz” şeklinde konuştu.
 
MA / Berivan Altan - Bazid Evren
 

Diğer başlıklar

01/08/2023
09:30 30 yıllık tutuklu İldem'in tahliyesi 3 ay ertelendi
09:27 Akbelen yeniden ablukaya alındı
09:20 Çocuklara toplumsal cinsiyet eşitliği aktarılıyor
09:11 Sondergaard: AB üyeliğinin ilk adımı Kürt sorununun çözülmesidir
09:04 Beraat eden Toprak’ın göreve iadesi için başvuru yapılacak
09:02 Dev Yapı-İş Başkanı Karabulut: Birleşik mücadele hattı örülmeli
09:02 74'üncü Ferman’da kaçırılan kadınların akıbeti 9 yıldır bilinmiyor
09:02 Av. Emekçi: Birlik sağlanırsa Kürtleri tanımak zorunda kalırlar
09:02 Heran’ın tarihe ışık tutan antik kentleri
09:02 Abdullah Öcalan'ın yakınları: Sağlığından endişeliyiz, harekete geçmeli
09:00 Kobanê Davası başlıyor: Hukuki bir karar beklemiyoruz
09:00 1 AĞUSTOS 2023 GÜNDEMİ
31/07/2023
23:27 Dêrsim’de 7 gözaltı
23:03 Çorum’da bir kadın katledildi
20:14 Bodrum ve Soma'da yangın
20:03 Licê’de ormanlık alanda yangın sürüyor
19:55 Esenyurt’taki saldırıda 2 kişi daha gözaltına alındı
19:45 Valilikten Munzur Festivali’nde üç gruba sahne yasağı
19:30 DFG’nin eşbaşkanları Serdar Altan ve Dicle Müftüoğlu oldu
18:59 55 yaşındaki tutuklu Erdemci darp edildi
18:53 Cezaevinde tacize varan üst araması
18:39 Şengal ve Afganistanlı kadınların sesi olacaklar
17:55 Gazeteci Arslan’ın tutukluluğuna itiraz edildi
17:28 Silopiya’da Cudi için açıklama: Ormanlarımız da tecrit altında
17:23 HDP olağanüstü kongreye gidiyor
16:34 Çewlîg’te olası bir depremde öğrenciler başka kentlere gönderilecek
16:20 Qoser'de bir muhtar görevden alındı
16:19 33 ‘Düş yolcusu’nu anan tutuklulara iletişim cezası
15:56 Danıştay altın madenine karşı itirazı haklı buldu
15:29 'Çalışma bitti' denilen Akbelen'de ağaç kesimi
15:25 Hasta tutukluya ‘domuz bağı’ işkencesi
15:20 Milletvekili Kaya'nın aracı kaza yaptı
14:49 Tekel bayi saldırısında gözaltı sayısı 3'e çıktı
14:40 İHD yıllık raporunu açıkladı: Öcalan’dan 29 aydır haber alınamıyor
14:34 Tutuklu gazeteci Yılmaz: Özgür günler yakındır
14:01 Zeytinliklere iş makinalarıyla girildi
13:52 Xîzan’da fiili yasak: Ağaçlar kesiliyor
13:18 İzmir'de toplu taşımaya yüzde 48 zam
13:06 İran'da 2 Kürt gözaltına alındı
12:43 Hızlı tren şantiyesinde gaz sızıntısı
12:16 Tecavüzden tutuklu öğretmen karar öncesi tahliye edildi
12:02 Asgari ücret açlık sınırının altına düştü
12:01 HDP ve Yeşil Sol Parti toplandı
11:39 TBB Başkanı Akbelen'de: Bir adım geri durmayacağız
11:16 Esenyurt’taki saldırıda bir kişi daha gözaltına alındı
10:32 Şêrawa'ya saldırılar sürüyor
09:38 İzmir'de metro ve tramvay işçileri greve çıktı
09:26 ‘Akbelen'den Cudi'ye mücadele ortaklaşmalı’
09:08 Amed'te kiralar uçtu: Ödeme için kredi çekenler var
09:02 Kürt Edebiyatçılar Derneği'nden 15 temsilcilik hedefi
09:02 Eren: Eleştiri ve öneriler siyasetimize yön verecek
09:01 TİS görüşmelerinde kadın temsiliyeti talebi
09:01 Sakine Kültür’ün failinin duruşması yarın
09:01 Mor Dayanışma depremzedelerin yaralarını sarıyor
09:00 Karamus: İkinci Lozan’ı yaşamamak için birliği sağlamalıyız
09:00 31 TEMMUZ 2023 GÜNDEMİ
30/07/2023
23:24 Elkê’de 4 bölgeye giriş yasağı
23:10 Türkiye saldırısında 3 kişi yaralandı
22:23 Muğla Valiliği'nden Akbelen açıklaması
22:00 Gazeteci Arslan cezaevi adresini paylaştı
21:16 Akbelen'de kesim izninin 2021'de bittiği ortaya çıktı
20:09 H.K.G.’nin yaşını büyüten doktorun ifade vereceği iddiası
19:55 ‘Ormanlar güvenlikçi politikalarla yok ediliyor’
19:04 Akbelen'e akın sürüyor
18:50 Foça'da 40 hayvan yangında öldü
18:36 HDK’nin Lozan paneli: Yeni yaşamın öncüsü Kürt kadınları
18:04 Taliban müzik aletlerini yaktı!
18:00 ‘Halkın geçmişi ve geleceği bir anlaşmayla bitirilemez’
17:24 Êlih’te silahlı kavgada bir kişi yaşamını yitirdi
17:03 HDP ile Yeşil Sol Parti MYK’leri toplanıyor
16:24 HDP İstanbul'da olağanüstü kongreye gitti
15:58 '12 YPG'li öldürüldü' iddiasına dair açıklama
15:07 Av. Emekçi: Demokratik cumhuriyetle Lozan işlevsizleşir
14:51 Elkê’de biri kadın 2 kişi öldürüldü
14:50 Tekeldeki saldırının altından ‘husumet’ çıktı
14:34 Yöresel kıyafetle düğüne giden çocuklara GBT işkencesi!
13:59 HDP’den Kobanê Davası’na katılım çağrısı
13:48 Dedeoğulları ailesi anıldı: Bu katliam inkar politikalarının sonucudur
12:54 Antakya'da TOKİ yapımına karşı nöbet eylemi
12:09 Qers’te kaza: 7 ölü, 22 yaralı
11:58 Yüzüncü yılında Lozan paneli: Yeni bir toplumsal sözleşme yazılmalı
11:18 Tekel bayi saldırganlarından biri yakalandı
10:47 Akbelen'de gözaltına alınan ekolojiste tutuklama tehdidi
10:20 Jin Dergi'nin bu haftaki kapağı Rojava
10:17 Yolcu otobüsü şarampole yuvarlandı
10:04 Til Rifet merkezine SİHA saldırısı
09:40 2 yıl geçmesine rağmen katliamın arka planı aydınlatılmadı
09:03 Feraşîn’deki Çalyan Gölü büyülüyor
09:02 Rûbarok’ta darp edilen gençler: Köylüler yetişmeseydi asker bizi öldürecekti
09:00 30 TEMMUZ 2023 GÜNDEMİ
08:12 Akbelen'de gözaltına alınanlar serbest
07:52 Zarok Ma’da çok dilli konser
29/07/2023
23:26 Abdullah Öcalan için Avrupa kentlerinde eylem
22:25 Ankara’da halk toplantısı: Çözüm gücü Abdullah Öcalan
21:56 Galatasaray'da gözaltına alınan 50 kişi serbest bırakıldı
21:29 'Ezgi’nin katili yakalanana kadar sokakları terketmeyeceğiz'
21:10 Şirketin TIR'ı Akbelen'e sokulmadı
20:39 Cudî ve Akbelen için açıklama: Birlikte mücadele edelim
19:59 Abdullah Öcalan'ın fiziki özgürlüğü için yürüyüş
19:35 Çetin Abayay mezarı başında anıldı
18:11 Dêrsim'de gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
17:07 Zülfü Livaneli Akbelen'de: Onurlu direnişinizle hatırlanacaksınız
16:38 ‘Canımız Akbelen'deyken, Cudi’de yakılan ormanlarla nefesimiz kesilmek isteniyor’
16:01 Nisêbîn'de 2 kişi daha serbest bırakıldı
15:31 Akbelen'de ikinci saldırı
15:28 ÇGD'den 'Bir torbanın ağırlığı' fotoğrafına ödül
15:27 Emine Şenyaşar İHD’yi ziyaret etti
15:13 Kırşehir Cezaevi’nde beş tutuklunun sağlık durumuna dikkat çekildi
15:09 Hasta tutuklu Kuday için çağrı: Derhal serbest bırakılsın
13:41 İzmir İHD Şubesi: Ferhat Tepe’nin failleri yargılansın
13:17 Galatasaray'daki abluka birçok kentte protesto edildi
13:02 Turan: Seçimlerden sonra IMF’siz IMF gündeme gelecek
12:34 28 yıl önce katledilen Özalp’in failleri soruldu
12:33 Tutuklanan gazeteci Arslan: Resmen ‘torpille’ cezaevine girdim
12:13 Yıldız’dan polise: Kaybettiğiniz çocuğumu istiyorum
11:44 Kesilen asırlık ağaçlar kamyonlarla taşınıyor
11:00 Tutuklu kaldığı 9 günlük ihlalleri anlattı
10:37 Akbelen’de askerlerden yurttaşlara saldırı
10:00 Licê'deki yangın söndürüldü
09:24 Gazlı içeceklere üçüncü zam
09:20 Gençler Akbelen'de: Geleceğimize sahip çıkıyoruz
09:10 ‘Ekolojik kırıma karşı ortak mücadele gerekli’
09:02 Kadın dayanışması: Kafesinde depremzedelerin ürettiği ürünleri satıyor
09:01 Riha’da halk toplantıları: Tecride karşı siyaset geliştirilmeli
09:01 Dicle Kültür Sanat Derneği’nde kurslar başlıyor
09:01 DBP MYK üyesi Şeker: Tecridin ortadan kaldırılması hedeflenmeli
09:01 Hendekler sınır mahallelerini karakola çevirdi!
09:00 29 TEMMUZ 2023 GÜNDEMİ
08:25 Akbelen Ormanı’nda yurttaşlar ablukada
07:59 Akyol ve Demir’in cenazeleri toprağa verildi
28/07/2023
23:47 Zana’ya ‘Türkiye’nin savaş halinde olduğu devletten ödül alma’ iddiasıyla dava
23:22 GGM'de tutulan E. T. serbest bırakıldı
23:16 Süleymaniye’de SİHA saldırısı
21:55 MİASİN'nden Surp Giragos'ta konser
21:49 Bêtkar Vadisi bombalandı
21:23 HPG'lilerin cenazesi ailelerine teslim edildi
20:30 Gençlerden çağrı: Cudi yanıyor ses verin
20:20 HDP ve Yeşil Sol Parti’den zam protestosu
19:56 Kemer'deki yangında 400 hektarlık alan zarar gördü
19:54 Adana’dan Akbelen’e destek
19:44 İkizköylülerin yürütmeyi durdurma talebi reddedildi
19:22 KESK: İnsanca yaşayacak ücret istiyoruz
19:08 CİSST: Siyasi tutuklular tümden kapsam dışı bırakıldı
18:46 Nisêbîn'deki patlamaya dair bir kişi daha serbest bırakıldı
18:21 HDP’den MA’ya dayanışma ziyareti
16:54 308 örgütten Akbelen açıklaması: Doğayı savunuyoruz
16:50 Wan’da kurşuna dizilen 33 kişi anıldı
16:37 Sürgünlere ilişkin açıklama: Mücadeleye devam edeceğiz
16:17 Yeditepe Üniversite öğrencileri zamları protesto etti
15:46 Gazeteci Arslan tek kişilik hücreye konuldu