Bize Kalan İz: Bir aşk hikayesinin penceresinden Koçgiri'ye bakmak

img
MARDİN - Çocukluğundan bu yana büyüklerinden duyduğu ve heybesinde biriktirdiği Koçgiri Katliamı hikayelerini birleştiren Ali Yürekli, tüm bu acıları bir aşk hikayesindeki yaşanmışlıklarının penceresinden okuyucuyla buluşturuyor.   
 
Gazeteci Ali Yürekli, 1921 yılında yüzlerce Alevi Kürdün öldürüldüğü Koçgiri Katliamı’nı sürecinde yaşananları “Bize Kalan İz” ismiyle romanlaştırdı. Çocukluğundan bu yana dinlediği hikayeleri, bölgeye dair inanç, kültür, ritüel ve aşkları derleyen Yürekli tüm bunları Medet ve Xezal'ın aşk hikayesinde birleştirdi. 
 
Gazetecilik yaptığı sırada maruz kaldığı baskılar nedeniyle Türkiye’yi terk etmek zorunda kalan Yürekli, kendisini “Katledilen bir neslin torunu” olarak tanımlıyor.Romanda 1920’de başlayıp 1983’te son bulan Medet ve Xezal’ın hikayesine odaklanan Yürekli, "Koçgirili Kürt ve Alevi olan bu gençlerin aşkları, bir isyanın gölgesinde başlıyor ve bizler o aşkın izinden bir kıyımın küllerine kadar gidiyoruz. Koçgiri Katliamı'nın yaşandığı süreci, bu iki gencin aşkları ve yaşanmışlıkları penceresinden okuyoruz” dedi.  
 
AŞK İZİNDEN ÇIKILAN YOL
 
Kitap fikrinin geçmişe dayandığını belirten Yürekli süreci şöyle anlattı: “Türkiye’de gazetecilik yaptığım süreçte Koçgiri’de yaşanan katliamı ve bunun sözlü anlatıcılarıyla röportajlar yapıp bir kitap hazırlama fikri vardı. Ayrıca bunun görselleri aracılığıyla da bir belgesel çalışması yapmayı amaçlıyordum. Ancak süreç çok farklı ilerledi ve ben bu hayallerimi gerçekleştirme fırsatı bulamadan Almanya’ya gelmek zorunda kaldım. Ama bu hikayeyi anlatma fikrinden vazgeçmedim. İlk planladığım gibi olmasa da farklı bir formatla istediğim hikayeyi anlatabileceğimi düşündüm. Bu Koçgiri’yi anlatan ilk roman. Bence bu anlamıyla önemli. Sadece Katliamı ya da kültürü anlatan bir tarih kitabı ya da belgesel değil. Koçgiri’de çok büyük acılar yaşandı: Katledildiler, sürüldüler, dilleri-inançları asimilasyona uğratılmaya çalışıldı ama tüm bu acıların içinde bir yanıyla da aşk hikayeleri vardı. Sevdiği kadın başkasıyla evlendirildiğinde 64 kıtalık bir aşk türküsü olan ‘Zöre’nin  yazıldığı bir coğrafyadır Koçgiri. Bu anlamıyla romanımı bir aşkın izinden yola çıkarak yazmaya karar verdim.” 
 
ÇOCUKLUĞUMDAN BERİ BİRİKTİRİYOR
 
Kitapta anlattığı acıların, yaşanmışlıkların, aşkların tamamen gerçek olaylardan alındığını belirten Yürekli, “Bu hikayeleri çocukluğumdan beri biriktiriyorum. Yaşlılardan dinlediğim bu hikayeleri kendi tarih okumalarımla birleştirdiğimde ortaya bu roman çıktı. Kitabın yazım aşaması yaklaşık iki sene sürdü. Ve ben bu yazım aşamasında da Koçgirili yaşlılardan öğrenmeye, sormaya devam ederek kitabı tamamladım. Tabi bunların kurgu kısmı ise benim yarattığım karakterler ve aşk hikayesi oldu” diye belirtti. 
 
Yürekli, kitapta kişi ve yer isimlerini değiştirerek vermesinin gerekçesini de şöyle ifade etti; “Bunu bir çekince ya da yanlışlık olarak değil aksine bilinçli olarak yaptım. Çünkü ismimiz ya da köyümüz fark etmiyor. Bizim geçmişten günümüze bunu yaşama sebebimiz bireysel değil, toplumsal yanımızdır. Yani kimliğimizdir... O yüzden de hangi köyde geçtiği ya da kişilerin kim olduğu değil, ortak yaşadıkları acıdır asıl olan. Bir de büyüklerden dinlediğim hikayelerde anlatılan her bir olay ve her bir kahraman farklı farklı köylerdeydi. Ben bu hikayelerin tamamını Medet ve Xezal’in hayatında birleştirdim” 
 
GEÇMİŞTE OLAN ŞİMDİ DE VAR
 
Kitabı yazarken ve olayları anlatırken aynı acıları tekrar tekrar yaşadığını belirten Yürekli, “Çünkü o hikayede ben de varım. Medet’in yaşadığını yaşıyorum. Ya da Xezal’ı zaten hep tanıyordum. Kitaptaki ağa hep hayatımızdaydı. Xezal’ın düğününde ben de vardım. Topraktan yapılmış bir evin, ahşap çatısının altında yapılan cem töreninde dara durmuşum zaten. Tek yaptığım bu hislerimi kaleme almak oldu. Bu hissiyatın bir sebebi de yaşananların sürekli tekrar edilmesi. Koçgiri’de öldürülen gençlerin cenazelerine yapılan işkencelerin, günümüzde de yapılıyor olması” diye konuştu.
 
HEM BİR YOL HEM BİR İZ KALDI
 
Kitabın ismini seçerken, Koçgiri’de katledilenler ardından bugün kendisinin de sürgün edilen Koçgirili bir gazeteci olmasının etkili olduğunu belirten Yürekli, şunları dile getirdi: “Osmanlı döneminde Yavuz eliyle katledilmiş, sürgün yaşamış bir halk. Türkiye’nin ilk kuruluş zamanında aynı zulme bir kez daha maruz kalmış ve kanlı bir katliama uğratılmış. O günden sonra o coğrafya bir kez daha boşaltılmış. Yakın zamanda Cizre’de insanlar diri diri yakılırken, insanların evlerine, yatak odalarına girilirken kapıların üzerine 'Topal Osman’ın torunları geldi' yazmışlardı. Evet Ermeniler gibi Koçgiri’de Topal Osman’ın eliyle katledilmişti ama Topal Osmanlar bitmemişti işte. Katletmeye devam ediyorlardı. Ve yine zamanında dedelerimin yaşadığını şimdi ben de yaşıyordum. Ben de topraklarımdan uzaklarda yaşamaya mecbur bırakılmıştım. Çektiğimiz acıların zamanları ve tarzları belki değişiyordu ama faili ve maktulü değişmemişti. Bu durumu büyük bir pencereden incelemek ve olaya bu şekliyle bakmak gerekiyor. Ve ben de kitabın ismini koyarken bu yüzden ‘Bize Kalan İz’ dedim. Çünkü onlardan bize hem bir yol hem de bir yara kaldı.”
 
MA / Ahmet Kanbal

Diğer başlıklar

26/08/2020
16:10 Nurbari’yi öldüren ağabeyi birçok defa şikayet edilmiş
16:08 İçişleri Bakanlığı'ndan Musa Orhan açıklaması
16:07 Öğretmenler virüse yakalandı: Okulların açılması büyük risk
15:49 Yol vermediği iddiasıyla bıçaklanan Aras yaşananları anlattı
15:49 Gürkan’ın cenazesi toprağa verildi
15:46 Güven: Hep birlikte demokratik bir yönetim yaratabiliriz
15:36 Uzman Çavuş'un avukatından ‘sır perdesi’: Başkasına mı yıkacaklar?
14:57 Urfa’da 1 Eylül programı açıklandı
14:56 Öztürk: Kürt sorununun çözümünde muhatap Öcalan'dır
14:35 CHP'den peynir ithalatına tepki: Kars dururken Venezüella’ya gidiliyor
14:34 Öğrenci velisinden kayıt için dezenfektan istendi
14:34 Diyarbakır'da 'ajanlık' tepkisi: Gazetecilik faaliyeti terörize ediliyor
14:05 SP İl Başkanı: Vaka artışı Diyarbakır’da hastaneleri kilitledi
13:57 Timtik ve Ünsal için tahliye çağrısı
13:55 YKS tercih sonuçları açıklandı
13:34 Dr. Menteş: Her gün meslektaşlarımızın ölümüyle uyanıyoruz
13:24 Amedspor teknik direktörlüğüne Aykan Atik getirildi
13:19 Er ailesinin avukatı: Mahkeme yetkisini aştı!
12:44 Ankara'da düğün, sünnet ve kına gecelerine kısıtlama
12:39 Lice'de ‘sivil görünümlü’ askeri operasyon
12:38 Sur’da ‘barış zinciri’ oluşturulacak
12:25 ‘Anarşizm ve Arzuları’ kitabı raflarda
12:16 Kadın örgütlerinden tepki yağdı: Öfkeliyiz, Musa Orhan tutuklansın
12:14 Musa Orhan'ın avukatının paylaşımına tepki
11:57 Aydeniz: Eylem planımız faşizme karşı nefestir
11:46 Dört ülkeden Doğu Akdeniz’de ortak tatbikat kararı
11:35 Uzman Çavuş'u tahliye eden hakim bir ay önce 'yeni görev' istedi
11:15 Başaran: Tecavüzü aklamaya çalışanların kim olduğu ortaya çıktı
10:59 HDP’li Uca: Uzman Çavuş'un tahliyesini Soylu’dan anladık
10:35 Siirt Barosu Musa Orhan'ın tahliyesine itiraz edecek
10:26 Artuklu Üniversitesi soruşturmayı doğruladı, haberi hedef aldı
09:53 Lise öğrencisi sayısı yüzde 50 arttı ama salgına karşı tedbir yok
09:51 Polisten gazeteciye: Bombalar patlıyor, sorumluluğu almak istemezsin
09:07 İpek Er'in ölümüne neden olan Uzman çavuş Orhan salıverildi
09:03 Batman’da Kovid-19 artışı: 7 hasta sıra beklerken öldü
09:02 66 haneli mezra yıllardır susuz
09:02 Birca Belek'te Kürtçe dil kursları başlıyor
09:02 Özgür: Doğalgaz propagandasının altında 'sıkışmışlık' yatıyor
09:01 Urfa’da isot hasadı başladı
09:01 Prof. Dr. Saip: Hekimler yurtdışına gitmek istiyor
09:00 Tedaviye kelepçe engeli
09:00 Cenazenin defni için savcının tatilden dönüşü beklenecek
09:00 26 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
01:30 Uca: Uzman Çavuş Musa Orhan serbest bırakılmaya çalışılıyor
00:05 Herke Adası açıklarında 80 mülteciyi taşıyan bot battı
25/08/2020
23:21 Libya'da bir asker hayatını kaybetti
22:18 Batman’da bir kadın katledildi
22:10 Sancar: Muhalefet 'çözüm olma' tavrını ortaya koymalı
21:08 Lice’de silahlı kavga: 4 ölü
21:05 HDP Bağlar İlçe Eşbaşkanı Fatma Kavmaz tutuklandı
20:48 Mersin’deki halk buluşmasına katılım çağrısı
20:40 Ali Babacan koronavirüse yakalandı
19:53 Adana’da zincirleme trafik kazası
19:44 Korona tablosu ağırlaşıyor: 24 ölüm, 1502 yeni tanı
19:38 İçişleri Bakanlığı’ndan 14 il için kısıtlama genelgesi
18:17 Seslerini duyurmak için Batman’dan İstanbul’a geldiler
18:12 DTK ve DBP'den Mersin temasları
18:05 İstanbul Tabip Odası: Hastanelerimiz cezaevi değildir
17:36 Elektrik akımına kapılan çiftçi hayatını kaybetti
17:13 Ceylanpınar'da bir kadın ağabeyi tarafından öldürüldü
17:13 'Kürtçe' talebi reddeden Telekom'a tepki: Etnik ayrımcılıktır
16:37 Timtik ve Ünsal için zaman kalmadı
16:34 Diyarbakır’da dolmuş şoförü koronadan yaşamını yitirdi
15:25 Polat’tan İçişleri Bakanı'na: Muhabirimize ajanlık dayatanlar kimdir?
15:19 BES İzmir: Nüfus Müdürlüğü testi pozitif çıkan personeli çalıştırıyor
14:43 Hakkını arayan SES işyeri temcilcisi sürgün edildi
14:39 Haber Sen'den TRT'ye liyakat çağrısı
14:11 İHD: Yüksel Eylemcileri serbest bırakılsın
13:17 Güven: Eskiden Anıtkabir’e gidiyorlardı, şimdi Diyarbakır’a
13:15 DTK Eşbaşkanı Öztürk: Baldıran zehrini topluma içirdiler
13:04 Diyarbakır’da gazeteciye ajanlık dayatması
12:40 Metrobüste yangın çıktı
12:04 Diyarbakır’daki polis ve bekçi şiddeti Meclis gündeminde
12:02 Artuklu Üniversitesi'nde gizli soruşturma: Rektörün ailesine araç tahsis edildi
11:54 Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
11:32 Berekatoğlu: Kadın Meclisi’ne her kesimin katkısını önemsiyoruz
10:20 Türkdoğan: Adalet Bakanı inisiyatif almalı
09:35 Hasta tutuklu kardeşler: Tedavi, ilaç ve temizlik yok
09:13 Enerji uzmanı Algedik: Müjde değil felaket
09:05 Gergerlioğlu: Hasta mahpus ölümleri cinayet, faili ise devlettir
09:04 Çiftçinin hali bitik
09:04 Tiyatrolar yalnızlaştı
09:03 Dargeçit’te boşaltılan köylerde badem hasadı
09:03 Elde patlayan cismin sorumlularına suç duyurusu
09:03 İş yok, para yok: Nasıl geçinelim?
09:03 Yılbaşına yakın iflaslar artacak
09:00 25 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
24/08/2020
23:39 Libya Ulusal Ordusu’ndan ateşkes şartı
22:35 'Erkek devlet şiddetine karşı susmayacağız’
22:26 Sancar’dan muhalefete ‘barış anayasası’ çağrısı
20:49 Habur Sınır Kapısı'nda korona test kuyruğu!
20:46 Giresun’a giden CHP heyeti: HES’lere son verin
20:39 Erdoğan: Vaka artışlarının nedeni toplu etkinlikler
20:02 Buldan: Umutlarını 7 kat yerin dibine bağlamışlar
19:55 Belediye, Timtik ve Ünsal eyleminden dolayı bankları söktü
19:38 Türkiye’de bin 443 yeni vaka tespiti
19:32 Hindistan’da bina çöktü: 90 kişi enkaz altında
19:11 Öztrak: Hukuk olmayınca her yerden petrol fışkırsa ne olur?
18:47 Ağrı’da bir şüpheli kadın ölümü daha
18:43 DTK ve DBP Şemdinli esnafını ziyaret etti
18:11 Suriye Anayasa Komitesi toplantısı ertelendi
17:44 Samsun’da 2 kardeş işçi göçükte yaşamını yitirdi
16:53 Dereli’de sel zararı büyük: Herkes kendi başının çaresine düştü
16:52 Rana Batı'ya yönelik linç çağrısı yapan kargo çalışanı işten çıkarıldı
16:33 Diyarbakır'da Kovid-19’a yakalanan sağlıkçıların sayısı 476’ye çıktı
16:33 Tepki toplayan uygulamadan geri adım
16:16 Ebru ve Aytaç için yapılan eyleme polis müdahale etti
15:57 Uzman çavuş Orhan hakkında suç duyurusu
15:38 Hazine piyasaya 6 milyar borçlandı
15:22 Kredi borçlarının silinmesi için kanun teklifi
15:19 Kürt dili derneklerinden Telekom’a tepki
15:15 Tuma Çelik’in dokunulmazlığının kaldırılması tavsiye edildi
14:58 Cargill işçileri: İşe dönene kadar mücadele edeceğiz
14:58 HDP'den Karadeniz’deki sel felaketlerine dair Meclis araştırması talebi
14:56 İpek Er’in annesi: Cenazede çektiğim video silindi
14:54 Ödül aldığı fotoğraf başkasına ait çıktı
14:30 DİB: Salgın kontrolden çıktı, bedelini sağlık emekçileri ödüyor
14:27 Bakan Selçuk: Yüz yüze eğitime hazırlanıyoruz
14:26 Buldan: Kürt sorununu çözmeyenler çözülür
14:00 DTSO Kadın Meclisi yeni dönem sözcüsünü seçti
13:36 Yeni evlenenlere İstanbul Sözleşmesi
13:33 Tanrıkulu: Takviye Hazır Kuvvet Müdürlüğü’nün kuruluş amacı nedir?
13:12 İran’da cumhurbaşkanlığı seçim tarihi açıklandı
13:03 Fatih Portakal görevini bıraktı
13:03 Twitter DTK'nin hesabını sınırlandırdı
12:46 Gabar'da 1 çoban öldürüldü
12:42 Turizmde işler iyiye gitmiyor
12:16 TTB’den Giresun için enfeksiyon riski uyarısı
12:12 Bekçi boynuna bastı, polis tekme attı
12:08 Personelde Kovid-19 görülünce iki PTT şubesi kapatıldı
11:50 Öztürk: Türkiye’nin çok acil onurlu bir barışa ihtiyacı var
11:37 ABD polisi bir siyahi yurttaşı daha vurdu
11:28 Mardin’de 1 Eylül programı açıklandı
11:15 Giresun'da can kaybı 8’e yükseldi, 9 kişi kayıp
11:03 Suriye anayasası için yeni komite önerisi: Anayasayı halklar yazmalı
10:48 Pazarcılardan ‘müjde’ yorumu: Hiçbir gaz AKP’yi kurtarmaz
10:43 Rênas Jiyan’ın yeni şiir kitabı çıktı
10:25 HDP: Giresun ve çevresi afet bölgesi ilan edilsin
10:23 'Yeğenim ölürse rahat uyuyabilecekler mi?'
09:56 Aynı şantiyede bir haftada 3 işçi öldü
09:07 Bin kilometre yol gelip çalı çırpıda çırpınıyorlar
09:07 Belediye bütçesi ‘kolluğa’ harcandı: Olmayan yola ‘vatan haini’ savunması
09:06 Kanar: CPT’de tespit var çözüm yok
09:05 Müftüoğlu: Demokrasi olmadığı sürece hiçbir kaynak refah sağlamaz
09:04 Fındık işçileri sağlık taramasından geçirilmiyor
09:04 Bize Kalan İz: Bir aşk hikayesinin penceresinden Koçgiri'ye bakmak
09:00 24 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
23/08/2020
23:01 Fransa’da Mayıs ayından bu yana en yüksek vaka artışı
22:24 Malatya'da 4.0 büyüklüğünde deprem
21:49 İzmir ve Adana’da orman yangını